Co to jest EXW?
EXW (Ex Works) to Incoterm, w którym jedynym obowiązkiem sprzedającego jest udostępnienie towarów w jego własnych obiektach, fabryce, magazynie lub innym wskazanym miejscu. Kupujący organizuje wszystko inne: odbiór, załadunek, odprawę celną eksportową, fracht, ubezpieczenie i odprawę celną importową. EXW nakłada na sprzedającego minimalną odpowiedzialność i maksymalne obowiązki na kupującego. Ma zastosowanie do wszystkich trybów transportu.
Jeśli dostawca podał Ci cenę oznaczoną jako „EXW [miasto lub adres]” i nie wiesz, co to dla Ciebie oznacza, ten artykuł jasno to wyjaśnia.
EXW to najbardziej przyjazny dla sprzedającego Incoterm. Sprzedający robi niemal nic poza przygotowaniem towaru pod swoimi drzwiami. Wszystko inne, odbiór, dokumentacja eksportowa, cała podróż i odprawa importowa po Twojej stronie, spada na Ciebie jako kupującego.
Brzmi prosto. W praktyce powoduje to realne problemy dla handlowców z Wielkiej Brytanii i UE, zwłaszcza po Brexicie. Sekcje dotyczące wad i Wielkiej Brytanii dokładnie wyjaśniają dlaczego.
Oto pełna sekwencja zdarzeń w przesyłce EXW, od początku do końca.
1. Umowa zawarta. Sprzedający i kupujący zgadzają się na warunki EXW i wskazują konkretne miejsce: na przykład „EXW Fabryka Sprzedającego, Mediolan, Włochy”. Ten adres to punkt, w którym kończą się obowiązki sprzedającego, a zaczynają obowiązki kupującego.
2. Sprzedający przygotowuje towar. Sprzedający pakuje towar (chyba że uzgodniono inaczej) i udostępnia go do odbioru w wskazanym miejscu w uzgodnionym terminie. Taki jest pełny zakres obowiązku sprzedającego.
3. Sprzedający NIE ładuje towaru. To zaskakuje wiele osób. W ramach EXW sprzedający nie jest zobowiązany do załadunku towaru na pojazd kupującego. Ładunek jest odpowiedzialnością kupującego, chyba że strony uzgodnią inaczej w umowie. Sprzedający po prostu ma gotowy towar.
4. Kupujący organizuje odbiór. Kupujący wysyła własny transport, przewoźnika, spedytora lub kuriera, aby odebrać towar z obiektu sprzedającego.
5. Kupujący zajmuje się odprawą celną eksportową. To najbardziej problematyczny etap. W kraju sprzedającego kupujący musi zorganizować odprawę celną eksportową. Kupujący, a nie sprzedający, musi złożyć deklarację eksportową. W praktyce kupujący z Wielkiej Brytanii odbierający towar od włoskiego dostawcy napotka trudności. Kupujący może nie mieć uprawnień do działania jako eksporter we Włoszech, może nie mieć europejskiego numeru EORI i może nie mieć relacji z włoskim agentem celnym.
6. Kupujący organizuje główny fracht. Kupujący zawiera umowę z przewoźnikiem i pokrywa koszty frachtu na całej trasie, od obiektu sprzedającego do miejsca docelowego kupującego.
7. Kupujący organizuje ubezpieczenie. Sprzedający nie ma obowiązku zapewnienia ubezpieczenia w ramach EXW. Kupujący organizuje własne ubezpieczenie ładunku, jeśli chce mieć pokrycie.
8. Transport. Towar podróżuje całkowicie na ryzyko i koszt kupującego.
9. Kupujący zajmuje się odprawą celną importową. Po przybyciu do Wielkiej Brytanii kupujący dokonuje odprawy celnej towaru, płaci cło importowe i VAT od importu oraz składa deklarację za pośrednictwem brytyjskiego systemu deklaracji celnych (CDS). Kupujący potrzebuje brytyjskiego numeru EORI, aby to zrobić.
10. Dostawa do obiektu kupującego. Kupujący odbiera towar. Przesyłka jest kompletna.
| Odpowiedzialność | Sprzedający | Kupujący |
|---|---|---|
| Pakowanie towaru | Tak (chyba że uzgodniono inaczej) | Nie |
| Udostępnienie towaru w wskazanym miejscu | Tak | Nie |
| Ładowanie towaru na pojazd kupującego | Nie (chyba że uzgodniono) | Tak |
| Odprawa celna eksportowa | Nie | Tak |
| Cła i podatki eksportowe | Nie | Tak |
| Główny fracht z miejsca sprzedającego | Nie | Tak |
| Ubezpieczenie ładunku | Brak obowiązku | Tak — kupujący musi zorganizować własne pokrycie |
| Ryzyko utraty lub uszkodzenia | Kończy się po udostępnieniu towaru w obiekcie | Od momentu udostępnienia towaru |
| Odprawa celna importowa | Nie | Tak |
| Cła importowe i VAT od importu | Nie | Tak |
| Dostawa ostatniej mili do obiektu kupującego | Nie | Tak |
Podstawowy punkt EXW: zadanie sprzedającego kończy się w momencie, gdy towar jest gotowy w jego obiekcie. Wszystko po tym jest problemem i kosztem kupującego.
Kiedy dostawca podaje cenę na warunkach EXW, cena ta obejmuje bardzo wąski zakres rzeczy.
Co zawiera cena EXW sprzedającego:
Tyle. Cena EXW to zasadniczo cena fabryczna towaru.
Co kupujący musi zorganizować i zapłacić osobno:
Przykład kosztów w praktyce:
Brytyjski sprzedawca detaliczny kupuje części maszyn od producenta w Niemczech na warunkach EXW. Części mają wartość 10 000 GBP. Cena EXW wynosi 10 000 GBP. Oprócz tego sprzedawca płaci: przewoźnikowi za odbiór z Niemiec i dostawę do Wielkiej Brytanii (około 900–1500 GBP za transport pełnego ładunku w zależności od odległości i wagi), ubezpieczenie ładunku (około 50–150 GBP dla tej wartości), odprawę celną w Wielkiej Brytanii przez brokera (150–300 GBP), cło importowe w Wielkiej Brytanii (0% dla większości części maszyn z Niemiec na mocy Umowy o Handlu i Współpracy między Wielką Brytanią a UE, ale cło może obowiązywać dla towarów z innych krajów) oraz brytyjski VAT od importu w wysokości 20% (2000 GBP, zazwyczaj odzyskiwany przez firmy zarejestrowane na VAT). Żaden z tych kosztów nie jest uwzględniony w cenie EXW.
W ramach EXW ryzyko przechodzi ze sprzedającego na kupującego w najwcześniejszym możliwym punkcie spośród wszystkich Incotermsów, w momencie udostępnienia towaru do odbioru w wskazanym przez sprzedającego miejscu.
Towar nie musi być załadowany. Nie musi być w posiadaniu kupującego. Po prostu musi być gotowy do odbioru. Od tego momentu, jeśli coś się z nim stanie, kradzież, uszkodzenie, pożar, jest to strata finansowa kupującego.
Co to oznacza w prostych słowach:
Jeśli sprzedający we Francji udostępni towar w swoim magazynie w poniedziałek rano, a transport kupującego przyjedzie dopiero w środę, a we wtorek w nocy magazyn spłonie, kupujący ponosi stratę. Ryzyko przeszło w poniedziałek, gdy towar został udostępniony, a nie wtedy, gdy transport faktycznie go odebrał.
Jest to wcześniej niż wielu kupujących się spodziewa. Towar nie opuścił budynku sprzedającego. Nie został załadowany. Ale kupujący już ponosi ryzyko.
W handlu krajowym w obrębie tego samego kraju jest to wykonalne. W handlu międzynarodowym, zwłaszcza dla kupujących z Wielkiej Brytanii odbierających towar od dostawców z UE po Brexicie, luka między „towarem gotowym” a „towarem w posiadaniu” może oznaczać dni opóźnień na granicach, a kupujący ponosi całe to ryzyko.
W ramach EXW sprzedający nie ma obowiązku organizowania ubezpieczenia. Cała odpowiedzialność za ubezpieczenie spoczywa na kupującym.
Kupujący ponosi ryzyko od momentu udostępnienia towaru w obiekcie sprzedającego. Oznacza to, że kupujący potrzebuje pokrycia od tego momentu, również wtedy, gdy towar nadal znajduje się w fabryce sprzedającego, czekając na odbiór.
Jakiego rodzaju ubezpieczenia potrzebuje kupujący w ramach EXW?
Powinieneś wykupić polisę ubezpieczenia ładunku obejmującą:
Institute Cargo Clauses A (ubezpieczenie od wszystkich ryzyk) jest najbardziej wszechstronną opcją i jest odpowiednia dla większości przesyłek komercyjnych. Jeśli Twój towar jest delikatny, o wysokiej wartości lub wysyłany na długie dystanse, Klauzule A są warte swojej ceny.
Nie zakładaj, że masz ubezpieczenie, jeśli go nie wykupiłeś. W ramach EXW nie ma ubezpieczenia, chyba że je zorganizujesz. Jeśli towar zostanie uszkodzony w wypadku drogowym między Mediolanem a Calais, strata spada całkowicie na Ciebie.
Jeśli regularnie wysyłasz towary, porozmawiaj z ubezpieczycielem ładunków morskich lub swoim spedytorem o polisie otwartej, która automatycznie obejmuje każdą przesyłkę na uzgodnionych warunkach. Jest to bardziej wydajne niż organizowanie indywidualnych polis na przesyłkę.
Minimalny obowiązek i ryzyko. Zadanie sprzedającego kończy się, gdy towar jest gotowy do odbioru. Nie ma umów frachtowych do zarządzania, odpraw eksportowych do obsługi ani ubezpieczeń do organizowania. Dla sprzedających, którzy nie mają doświadczenia w logistyce lub dokumentacji eksportowej, ta prostota jest naprawdę atrakcyjna.
Jasne ceny. Cena EXW to cena fabryczna towaru. Nie ma potrzeby uwzględniania kosztów frachtu, ubezpieczenia ani cła w ofercie. Dla kupujących, którzy mają własnych spedytorów i chcą zarządzać własnym łańcuchem dostaw, ceny EXW są łatwe do porównania.
Brak potrzeby posiadania spedytora. W ramach EXW sprzedający nie musi zajmować się przewoźnikami, liniami żeglugowymi ani agentami celnymi. Zmniejsza to koszty administracyjne dla małych producentów lub dostawców, którzy sprzedają w dużych ilościach kupującym, którzy sami zajmują się logistyką.
Przydatne w handlu krajowym. EXW dobrze sprawdza się w handlu krajowym, gdzie obie strony znajdują się w tym samym kraju. Kupujący odbiera towar z obiektu sprzedającego i nie ma komplikacji związanych z odprawą eksportową.
Kontrola nad produkcją i pakowaniem. Sprzedający kontroluje sposób pakowania towaru i termin jego gotowości. Nie ma presji na dotrzymanie terminu odbioru przez przewoźnika, sprzedający po prostu powiadamia kupującego o gotowości towaru.
Pełna kontrola nad łańcuchem dostaw. Kupujący wybiera każdego przewoźnika, każdego spedytora, każdego ubezpieczyciela. Jeśli masz preferowanych partnerów logistycznych i ustalone stawki, EXW pozwala Ci z nich korzystać od początku do końca.
Potencjalnie niższy całkowity koszt dla doświadczonych kupujących. Kupujący, którzy wysyłają towary w dużych ilościach i mają konkurencyjne kontrakty frachtowe, mogą uzyskać lepsze stawki niż sprzedający mógłby zorganizować w ich imieniu. Jeśli masz otwartą polisę ubezpieczeniową na ładunki morskie i zaufanego agenta celnego, EXW może skutkować niższymi całkowitymi kosztami dostawy niż Incoterm zarządzany przez sprzedającego, taki jak CIP lub DDP.
Przejrzystość kosztów łańcucha dostaw. Ponieważ organizujesz wszystko, widzisz każdy koszt. Nie ma marży frachtowej ukrytej w cenie CIF lub DDP.
Działa we wszystkich trybach. EXW ma zastosowanie niezależnie od tego, czy wysyłasz drogą lądową, lotniczą, morską czy kolejową. Masz swobodę wyboru trybu, który najlepiej pasuje do Twojej przesyłki.
Przydatne do konsolidacji przesyłek. Jeśli kupujesz od wielu dostawców w tym samym kraju i chcesz skonsolidować towary w jednym kontenerze, EXW pozwala Ci wysłać własnego spedytora, aby odebrał towar od każdego dostawcy i skonsolidował go w lokalnej stacji frachtowej przed wysyłką do Wielkiej Brytanii.
Krytyczny problem z VAT, dowód eksportu. To najpoważniejszy problem z EXW dla sprzedających z Wielkiej Brytanii i UE, i nie jest on dobrze rozumiany.
W Wielkiej Brytanii (i UE) sprzedający eksportując towar może zastosować zerową stawkę VAT, co oznacza, że pobiera 0% VAT zamiast 20%. Jest to dozwolone tylko wtedy, gdy sprzedający może udowodnić, że towar faktycznie opuścił kraj.
W ramach EXW kupujący kontroluje odprawę eksportową. Kupujący organizuje deklarację eksportową, korzysta z własnego agenta celnego i posiada dowód eksportu. Sprzedający może nigdy nie otrzymać tego dowodu. HMRC wymaga od sprzedających z Wielkiej Brytanii posiadania dowodów, że towar został wyeksportowany, aby uzasadnić zastosowanie zerowej stawki VAT. Jeśli HMRC przeprowadzi kontrolę sprzedającego, a ten nie przedstawi dowodu eksportu, HMRC może zażądać pełnych 20% VAT, które powinny były zostać naliczone.
To nie jest teoretyczne ryzyko. Jest to udokumentowany problem, który dotyczy brytyjskich eksporterów korzystających z EXW. Sprzedający przekazał towar, otrzymał zapłatę i zastosował zerową stawkę VAT na fakturze, ale nie ma dowodu, że towar kiedykolwiek opuścił Wielką Brytanię. Jeśli kupujący nigdy go nie wyeksportował lub skorzystał z nieformalnej drogi eksportu, sprzedający ponosi odpowiedzialność za VAT.
Dla brytyjskich sprzedających eksportujących na warunkach EXW jest to poważne ryzyko prawne i finansowe.
Odprawa eksportowa może być niemożliwa dla zagranicznych kupujących. Kupujący z Wielkiej Brytanii odbierający towar od francuskiego sprzedającego napotyka praktyczny problem: może nie mieć uprawnień do złożenia deklaracji eksportowej we Francji. Deklaracje eksportowe w UE muszą być składane przez osobę posiadającą europejski numer EORI. Kupujący z siedzibą w Wielkiej Brytanii zazwyczaj go nie posiada. Tworzy to sytuację, w której strona prawnie odpowiedzialna za odprawę eksportową w ramach EXW (kupujący) jest prawnie niezdolna do jej wykonania.
W praktyce często rozwiązuje się to przez pośrednictwo agenta spedycyjnego sprzedającego jako przedstawiciela celnego pośredniego, ale to zaciera obowiązki EXW i może stworzyć odpowiedzialność dla sprzedającego.
Brak kontroli po przekazaniu. Po odbiorze towaru sprzedający nie ma wglądu w to, co się z nim dzieje. Jeśli towar zostanie uszkodzony podczas załadunku (co jest odpowiedzialnością kupującego), sprzedający ma ograniczone możliwości interwencji lub dochodzenia roszczeń.
Odprawa eksportowa w obcym kraju jest trudna. Jak omówiono powyżej, kupujący musi zorganizować odprawę eksportową w kraju sprzedającego. Jeśli sprzedający jest w UE, a kupujący w Wielkiej Brytanii, kupujący potrzebuje europejskiego numeru EORI, aby złożyć deklarację eksportową, lub musi wyznaczyć agenta celnego z siedzibą w UE, aby działał jako przedstawiciel celny pośredni. Dodaje to kosztów i komplikacji, których kupujący często nie przewidują, zgadzając się na warunki EXW.
Ryzyko zaczyna się, zanim towar się ruszył. Kupujący ponosi ryzyko od momentu udostępnienia towaru w obiekcie sprzedającego. Jeśli wystąpi opóźnienie między „towarem gotowym” a „towarem odebranym”, z powodu awarii pojazdu, opóźnienia na granicy lub złej koordynacji, kupujący ponosi to ryzyko przez cały czas.
Załadunek to problem kupującego. Sprzedający nie jest zobowiązany do załadunku towaru na pojazd kupującego. Jeśli sprzedający ma magazyn pełen palet, a transport kupującego przyjeżdża z platformą, wszelkie uszkodzenia powstałe podczas operacji załadunku przez kupującego są odpowiedzialnością kupującego.
Ubezpieczenie spada całkowicie na kupującego. W ramach EXW nie ma ubezpieczenia organizowanego przez sprzedającego. Kupujący musi samodzielnie zorganizować pokrycie od pierwszego dnia. Nowi importerzy, którzy o tym nie wiedzą, mogą nie mieć żadnego pokrycia i odkryć lukę dopiero po uszkodzeniu towaru.
Wszystkie koszty celne po stronie kupującego. Oprócz brytyjskiego cła importowego i VAT od importu, kupujący jest odpowiedzialny za koszty odprawy eksportowej w kraju sprzedającego. Mogą one obejmować opłaty agenta celnego, cła eksportowe (rzadkie, ale dotykające niektórych towarów) i wszelkie opłaty licencyjne eksportowe, jeśli towar jest przedmiotem kontrolowanym.
Złożoność wzrasta wraz z odległością. EXW działa stosunkowo dobrze w handlu krajowym na krótkich dystansach. W przypadku przesyłek międzynarodowych, zwłaszcza przez granice Wielkiej Brytanii i UE po Brexicie, liczba elementów, którymi kupujący musi zarządzać (dwie deklaracje celne, dwaj agenci celni, fracht, ubezpieczenie, załadunek), sprawia, że EXW jest operacyjnie złożony i kosztowny.
EXW działa najlepiej w wąskim zakresie sytuacji.
Handel krajowy w tym samym kraju. Jeśli zarówno sprzedający, jak i kupujący znajdują się w Wielkiej Brytanii, EXW jest proste. Nie ma odprawy eksportowej, o którą trzeba się martwić. Kupujący wysyła pojazd, odbiera towar i praca jest wykonana.
Gdy kupujący posiada zaawansowane możliwości logistyczne. Duży importer z Wielkiej Brytanii z własnym spedytorem, uznanym brokerem celnym, otwartą polisą ubezpieczeniową na ładunki morskie i europejskim numerem EORI może uznać EXW za efektywne, ponieważ kontroluje każdy element łańcucha dostaw i nie płaci marży frachtowej sprzedającego.
Podczas konsolidacji przesyłek od wielu dostawców. Jeśli pozyskujesz towary od kilku producentów w tym samym regionie i chcesz połączyć ich towary w jedną przesyłkę, EXW pozwala Twojemu spedytorowi odebrać towary od każdego z nich i skonsolidować je w lokalnym centrum dystrybucyjnym przed wysyłką do Wielkiej Brytanii.
Dla próbek lub małych odbiorów krajowych. Jeśli odbierasz próbki produktów od pobliskiego dostawcy, EXW jest najprostszą możliwą umową.
Unikaj EXW w przypadku jakichkolwiek przesyłek transgranicznych, dla których nie możesz obsłużyć odprawy eksportowej w kraju sprzedającego. Jeśli nie posiadasz europejskiego numeru EORI, a kupujesz od unijnego sprzedającego, będziesz mieć trudności z wypełnieniem swojego obowiązku jako strony odpowiedzialnej za odprawę eksportową w ramach EXW.
Unikaj EXW jako brytyjski sprzedający, jeśli potrzebujesz dowodu eksportu do zerowej stawki VAT. Jeśli jesteś brytyjskim eksporterem sprzedającym na warunkach EXW, a kupujący kontroluje odprawę eksportową, możesz nie otrzymać dowodu eksportu wymaganego przez HMRC. Zamiast tego użyj FCA, które utrzymuje odpowiedzialność sprzedającego za odprawę eksportową i zachowuje dowód eksportu.
Unikaj EXW, jeśli jesteś nowym importerem bez ustalonych partnerów logistycznych. Bez spedytora, brokera celnego i polisy ubezpieczeniowej na ładunek, przyjęcie całej odpowiedzialności logistycznej w ramach EXW jest ryzykowne.
Unikaj EXW w przypadku towarów o wysokiej wartości, delikatnych lub krytycznych czasowo, chyba że masz kompleksowe ubezpieczenie i kontrolę logistyczną. Ryzyko przechodzi bardzo wcześnie w ramach EXW, a opóźnienia w odbiorze mogą pozostawić cenne towary bez ochrony.
Unikaj EXW, gdy złożoność celna po Brexicie byłaby nie do opanowania. Handel Wielka Brytania-UE wymaga obecnie deklaracji celnych po obu stronach. W ramach EXW obie pary deklaracji są problemem kupującego. Dla kupującego z Wielkiej Brytanii importującego z Europy oznacza to zatrudnienie brytyjskiego agenta celnego ORAZ posiadanie europejskiego numeru EORI lub wyznaczenie unijnego agenta celnego. FCA przenosi odprawę eksportową z powrotem na sprzedającego, gdzie jest ona lepiej obsługiwana.
Jeśli EXW nie jest odpowiednie dla Twojej sytuacji, FCA (Free Carrier) jest zazwyczaj lepszą alternatywą, szczególnie w handlu Wielka Brytania-UE.
Błąd 1: Zakładanie, że sprzedający zajmie się odprawą eksportową.
W ramach EXW odprawa eksportowa jest odpowiedzialnością kupującego. Wielu kupujących zakłada, że kraj sprzedającego zajmie się tym automatycznie, lub że spedytor, którego wysyłają po odbiór, się tym zajmie. Spedytor może pomóc, ale prawny obowiązek spoczywa na kupującym. Wyjaśnij to przed zaakceptowaniem warunków EXW.
Błąd 2: Brytyjscy sprzedający zapominają o dowodzie eksportu.
Zastosowanie zerowej stawki VAT do sprzedaży w ramach EXW bez mechanizmu uzyskania dowodu eksportu jest poważnym błędem. Jeśli HMRC przeprowadzi kontrolę i nie będziesz w stanie udowodnić, że towar opuścił Wielką Brytanię, możesz być winien 20% VAT od całej wartości sprzedaży. Albo dodaj klauzulę umowną wymagającą od kupującego dostarczenia dowodu eksportu, albo zmień warunki na FCA.
Błąd 3: Zapomnienie o zorganizowaniu ubezpieczenia ładunku.
EXW nie zawiera ubezpieczenia. Jeśli towar zostanie uszkodzony od momentu udostępnienia go w obiekcie sprzedającego, strata jest Twoja. Zorganizuj pokrycie przed datą odbioru, nie po.
Błąd 4: Niejasne określenie odpowiedzialności za załadunek.
Sprzedający nie jest zobowiązany do załadunku towaru w ramach EXW. Jeśli Twój transport dotrze do obiektu sprzedającego i oczekujesz, że sprzedający użyje swojego wózka widłowego do załadunku pojazdu, może się to nie zdarzyć. Ustalcie z góry ustalenia dotyczące załadunku i umieśćcie je w umowie.
Błąd 5: Akceptacja EXW dla zakupów z UE bez europejskiego numeru EORI.
Kupujący z Wielkiej Brytanii odbierający towar od unijnego dostawcy w ramach EXW musi złożyć deklarację eksportową w UE. Wymaga to europejskiego numeru EORI. Brytyjskie numery EORI nie są ważne w UE. Jeśli nie posiadasz europejskiego numeru EORI, będziesz musiał wyznaczyć agenta celnego z siedzibą w UE do działania jako przedstawiciel celny pośredni, co wiąże się z dodatkowymi kosztami i złożonością. Sprawdź to przed zaakceptowaniem warunków EXW z jakimkolwiek unijnym dostawcą.
Błąd 6: Używanie EXW, gdy FCA byłoby bezpieczniejsze.
Wielu sprzedających wybiera EXW, ponieważ brzmi prościej. Jednak problem dowodu eksportu oznacza, że EXW tworzy ukryte ryzyko dla sprzedającego. Sam ICC odradza EXW w handlu międzynarodowym, gdzie wymagana jest odprawa eksportowa. FCA jest prawie zawsze lepszym wyborem.
EXW i FCA (Free Carrier) są często porównywane, ponieważ oba są używane, gdy kupujący chce kontrolować główny fracht. Różnice między nimi są znaczące i mają dużą wagę w handlu Wielka Brytania-UE.
| Kluczowa Różnica | EXW | FCA |
|---|---|---|
| Odprawa celna eksportowa | Odpowiedzialność kupującego | Odpowiedzialność sprzedającego |
| Załadunek w obiekcie sprzedającego | Odpowiedzialność kupującego | Odpowiedzialność sprzedającego (jeśli wskazane miejsce to obiekt sprzedającego) |
| Punkt transferu ryzyka | Gdy towar jest dostępny w obiekcie sprzedającego | Gdy towar zostanie przekazany przewoźnikowi kupującego (lub załadowany, jeśli w obiekcie sprzedającego) |
| Dowód eksportu dla VAT sprzedającego | Trudne — kupujący kontroluje deklarację eksportową | Sprzedający zajmuje się eksportem — naturalnie uzyskuje dowód |
| Odpowiednie do handlu międzynarodowego | Problematyczne — kupujący może nie mieć uprawnień do odprawy eksportowej | Tak — sprzedający dokonuje odprawy eksportowej w swoim kraju |
| Numer EORI UE wymagany przez kupującego | Tak (dla zakupów z UE) | Nie — sprzedający zajmuje się odprawą eksportową w UE |
| Przydatność po Brexicie w relacjach Wielka Brytania-UE | Słaba | Dobra |
Podsumowanie dotyczące EXW vs FCA:
FCA jest prawie zawsze lepszym wyborem do handlu transgranicznego. Sprzedający zajmuje się odprawą eksportową w swoim kraju, do czego jest lepiej przygotowany, ma uprawnienia i naturalnie uzyskuje dowód eksportu. Kupujący zajmuje się głównym frachtem, tak jak w przypadku EXW.
Jedyną rzeczywistą zaletą EXW nad FCA jest to, że EXW jest prostsze dla sprzedającego. Ale ta prostota stwarza problemy dla obu stron w handlu międzynarodowym. ICC wyraźnie zaleca rozważenie FCA jako alternatywy dla EXW, gdy wymagana jest odprawa eksportowa.
EXW i DDP (Delivered Duty Paid) znajdują się na przeciwległych krańcach spektrum Incotermsów. EXW daje sprzedającemu minimum obowiązków; DDP daje kupującemu minimum obowiązków.
| Kluczowa Różnica | EXW | DDP |
|---|---|---|
| Odprawa celna eksportowa | Kupujący | Sprzedający |
| Główny fracht | Kupujący | Sprzedający |
| Odprawa celna importowa | Kupujący | Sprzedający |
| Cła importowe i VAT od importu | Kupujący | Sprzedający |
| Obowiązek ubezpieczeniowy | Kupujący musi zorganizować własne | Sprzedający (brak obowiązku, ale ponosi ryzyko) |
| Punkt transferu ryzyka | W obiekcie sprzedającego (najwcześniejszy punkt) | W miejscu docelowym wskazanym przez kupującego (najpóźniejszy punkt) |
| Kto kontroluje łańcuch dostaw | Kupujący | Sprzedający |
| Złożoność dla kupującego | Wysoka | Najniższa możliwa |
| Złożoność dla sprzedającego | Najniższa możliwa | Wysoka — sprzedający musi obsługiwać zagraniczne odprawy importowe |
DDP jest lustrzanym odbiciem EXW. W ramach DDP sprzedający robi wszystko, w tym odprawę importową i płacenie brytyjskiego cła importowego i VAT w imieniu kupującego. Dla kupujących z Wielkiej Brytanii importujących od dostawcy, który oferuje warunki DDP, brzmi to atrakcyjnie. Ale wiąże się z własnymi ryzykami: sprzedający może nie być zarejestrowany na VAT w Wielkiej Brytanii, może nie być w stanie legalnie działać jako importer rzeczywiście zarejestrowany w Wielkiej Brytanii, a cena DDP może zawierać znaczną marżę na kosztach logistycznych i cłach.
Dla większości importerów z Wielkiej Brytanii praktycznym rozwiązaniem jest FCA, CIP lub DAP, a nie skrajności EXW lub DDP.
EXW ma zastosowanie do wszystkich trybów transportu: drogowego, morskiego, lotniczego i kolejowego. Incoterm nie określa, jak towar musi być przewożony.
W praktyce, ponieważ EXW przenosi ryzyko i odpowiedzialność na kupującego w obiekcie sprzedającego, rodzaj transportu nie ma żadnego wpływu na sprzedającego. Kupujący wybiera rodzaj transportu i dokonuje wszystkich uzgodnień.
Transport drogowy: EXW jest powszechnie stosowany w transporcie drogowym, zwłaszcza w odbiorach krajowych lub transgranicznych z UE. Po Brexicie obejmuje to cła Wielkiej Brytanii i UE po obu stronach.
Transport lotniczy: EXW działa dla transportu lotniczego. Kupujący organizuje odbiór z obiektu sprzedającego, dostawę do stacji transportu lotniczego i sam transport lotniczy.
Transport morski: EXW działa dla transportu kontenerowego drogą morską. Spedytor kupującego odbiera towar, organizuje załadunek kontenera i rezerwuje miejsce na statku. Wszystko to jest kosztem i odpowiedzialnością kupującego.
Transport kolejowy: EXW ma zastosowanie również do transportu kolejowego, w tym transportu towarowego dla przesyłek komercyjnych. Mniej powszechne w handlu Wielka Brytania, ale ma zastosowanie.
Problem odprawy eksportowej ma zastosowanie niezależnie od trybu. Niezależnie od tego, czy towar jest przewożony drogą lądową, lotniczą czy morską, kupujący musi zorganizować odprawę eksportową w kraju sprzedającego, zanim będzie mógł się ruszyć. Jest to konsekwentnie najtrudniejsza część EXW dla kupujących w handlu transgranicznym.
Nie. EXW nie zmienił się w Incoterms 2020. Zasady dotyczące EXW w 2020 roku są funkcjonalnie identyczne z tymi z Incoterms 2010.
Sprzedający nadal udostępnia towar w swoich obiektach. Kupujący zajmuje się wszystkim innym. Ryzyko nadal przechodzi w najwcześniejszym możliwym punkcie.
Co ICC powiedziało o EXW w 2020 roku?
Chociaż sam EXW się nie zmienił, ICC zamieściło notatkę we wstępie do Incoterms 2020, która jest warta uwagi. ICC wyraźnie uznało praktyczne trudności z EXW w handlu międzynarodowym, zwłaszcza problem odprawy eksportowej. Wytyczne ICC zalecają, aby strony rozważyły użycie FCA (Free Carrier) jako alternatywy dla EXW, gdy transakcja obejmuje odprawę eksportową.
To jest ważne. Organizacja tworząca zasady Incoterms mówi faktycznie: EXW stwarza problemy w handlu międzynarodowym; użyj zamiast tego FCA.
Obawy ICC koncentrują się na dwóch punktach. Po pierwsze, kupujący może nie być w stanie legalnie uzyskać licencji eksportowej lub odprawy eksportowej w kraju sprzedającego. Po drugie, sprzedający może nie być w stanie uzyskać dowodu eksportu do celów VAT, ponieważ kupujący kontroluje deklarację eksportową.
Czy nadal należy określać Incoterms 2020 w umowach?
Tak. Zawsze należy określać wersję, „EXW [nazwane miejsce], Incoterms 2020”, aby obie strony wiedziały, który zestaw zasad obowiązuje. Ma to znaczenie, jeśli kiedykolwiek dojdzie do sporu.
EXW stwarza szczególne wyzwania dla handlu w Wielkiej Brytanii, zwłaszcza po Brexicie pod koniec 2020 roku.
Jesteś odpowiedzialny za unijną odprawę eksportową. Od Brexitu towary przemieszczające się z UE do Wielkiej Brytanii wymagają deklaracji eksportowej w kraju UE przed wyjazdem. W ramach EXW jest to Twój obowiązek jako kupującego. Będziesz potrzebować albo unijnego numeru EORI, albo unijnego agenta celnego chętnego do działania jako przedstawiciel celny pośredni.
Bez unijnego numeru EORI nie możesz samodzielnie złożyć unijnej deklaracji eksportowej. Będziesz musiał wyznaczyć agenta celnego w kraju sprzedającego, co dodaje kosztów i złożoności do tego, co wydawało się prostym zakupem.
Jesteś importerem rzeczywiście zarejestrowanym w Wielkiej Brytanii. Zajmujesz się brytyjską odprawą celną importową. Do tego potrzebujesz brytyjskiego numeru EORI. Zarejestruj się przez HMRC, zazwyczaj zajmuje to 3-5 dni roboczych. Bez brytyjskiego numeru EORI nie możesz importować towarów komercyjnie do Wielkiej Brytanii.
Brytyjskie deklaracje importowe trafiają do CDS. Brytyjski system deklaracji celnych (CDS) zastąpił stary system CHIEF w listopadzie 2023 roku. Wszystkie brytyjskie deklaracje importowe są teraz składane przez CDS. Twój brytyjski broker celny powinien go używać.
Obowiązuje brytyjskie cło importowe. Sprawdź kod towarowy dla swoich towarów i obowiązującą stawkę cła w Wielkiej Brytanii. W przypadku towarów z UE, Umowa o Handlu i Współpracy między Wielką Brytanią a UE oznacza, że wiele towarów można importować z 0% cła, ale wymaga to spełnienia wymagań dotyczących pochodzenia towaru. Wytyczne HMRC dotyczące wpływu Incotermsów na wycenę celną znajdują się na gov.uk/guidance/customs-valuation/incoterms.
Brytyjski VAT od importu powyżej 135 GBP. Towary importowane do Wielkiej Brytanii o wartości celnej powyżej 135 GBP podlegają brytyjskiemu VAT od importu w wysokości 20% na granicy. Jest to koszt kupującego w ramach EXW. Brytyjskie firmy zarejestrowane na VAT zazwyczaj mogą go odzyskać poprzez odroczone rozliczanie VAT. Jeśli Twoja przesyłka jest poniżej 135 GBP, VAT od importu jest pobierany w momencie sprzedaży, a nie na granicy.
Port wjazdu. W przypadku transportu morskiego z UE, Felixstowe obsługuje większość importów kontenerowych do Wielkiej Brytanii. W przypadku transportu drogowego z kontynentalnej Europy przez Francję, Dover jest głównym punktem wjazdu do Wielkiej Brytanii. W przypadku towarów z dalszych regionów, Southampton jest główną alternatywą.
Problem dowodu eksportu jest najważniejszą rzeczą, którą musisz wiedzieć.
Brytyjscy sprzedający mogą zastosować zerową stawkę VAT na eksport, to znaczy pobierać 0% VAT zamiast 20% od towarów, które faktycznie są eksportowane. HMRC na to zezwala, ale wymaga od sprzedającego posiadania dowodu, że towar opuścił Wielką Brytanię.
W ramach EXW kupujący kontroluje odprawę eksportową. Kupujący składa deklarację eksportową, a dowód eksportu HMRC (komunikat o wyjeździe z brytyjskiego systemu kontroli eksportu) trafia do kupującego, a nie do Ciebie jako sprzedającego.
Jeśli kupujący go nie udostępni lub jeśli HMRC nie uzna, że masz odpowiedni dowód, HMRC może obciążyć Cię VAT-em, który powinien był zostać naliczony. Przy sprzedaży za 50 000 GBP jest to rachunek na 10 000 GBP VAT, którego się nie spodziewałeś.
Aby się zabezpieczyć jako brytyjski sprzedawca EXW, powinieneś albo: wymagać od kupującego dostarczenia kopii deklaracji eksportowej i dowodu wyjazdu jako zobowiązania umownego; albo przejść na warunki FCA, które czynią Cię odpowiedzialnym za odprawę eksportową i naturalnie generują Twój dowód eksportu.
Nie potrzebujesz brytyjskiego numeru EORI w ramach EXW: odprawa eksportowa jest obowiązkiem kupującego. Ale możesz potrzebować współpracy w procesie deklaracji eksportowej, jeśli agent kupującego zwróci się o informacje o towarach. W praktyce wielu brytyjskich eksporterów uważa, że posiadanie brytyjskiego numeru EORI jest korzystne, niezależnie od użytego Incotermu.
Oto konkretny przykład, który urealnia EXW.
Scenariusz: Brytyjska marka modowa. Clifton Clothing, zamawia 5000 T-shirtów od producenta w Porto w Portugalii. Portugalski dostawca podał ceny na warunkach EXW: „EXW Magazyn Dostawcy, Porto, Incoterms 2020”. Wartość faktury wynosi 15 000 GBP.
Co się dzieje:
Portugalski producent pakuje T-shirty i powiadamia Clifton Clothing, że są gotowe do odbioru w poniedziałek. W tym momencie. W poniedziałek rano, gdy towar stoi w magazynie, gotowy, ryzyko przechodzi na Clifton Clothing. Towar się nie ruszył. Nadal jest w Portugalii.
Clifton Clothing wcześniej zorganizował spedytora drogowego działającego między Portugalią a Wielką Brytanią. Spedytor wysyła kierowcę do Porto we wtorek.
Problem z odprawą eksportową: Clifton Clothing nie ma europejskiego numeru EORI. Ich spedytor z Wielkiej Brytanii pomaga, wyznaczając portugalskiego agenta celnego do złożenia unijnej deklaracji eksportowej. Kosztuje to dodatkowe 200 GBP i wymaga czasu na ustawienie. Portugalski agent składa wpis eksportowy. Dowód eksportu z UE trafia do portugalskiego agenta celnego, a nie do Clifton Clothing ani do portugalskiego producenta.
Towar zostaje załadowany przez kierowcę Clifton Clothing, a ciężarówka jedzie na północ przez Hiszpanię i Francję do Calais. Z Calais ciężarówka przekracza kanał La Manche przez Cieśninę Kaletańską i dociera do Dover.
Brytyjska odprawa importowa: Broker celny Clifton Clothing w Wielkiej Brytanii składa brytyjską deklarację importową przez CDS. Clifton Clothing płaci brytyjskie cło importowe (0% na mocy UK-EU TCA, z zastrzeżeniem spełnienia zasad pochodzenia) oraz brytyjski VAT od importu w wysokości 20% od 15 000 GBP = 3000 GBP. Clifton Clothing korzysta z odroczonego rozliczania VAT, więc VAT jest odroczony do ich następnej deklaracji VAT, zamiast być płacony na granicy.
Towar dociera do magazynu Clifton Clothing w Bristolu. Całkowity koszt logistyki oprócz ceny EXW 15 000 GBP: około 1800 GBP za transport drogowy, 200 GBP za portugalskiego agenta celnego, 250 GBP za brytyjską odprawę celną, 120 GBP za ubezpieczenie ładunku.
Co idzie nie tak: Clifton Clothing później zdaje sobie sprawę, że nie może zastosować zerowej stawki VAT do swojej sprzedaży jako zakupu zagranicznego klienta w swoich księgach bez kopii deklaracji eksportowej. Muszą ścigać portugalskiego agenta celnego po kopię wpisu eksportowego UE, którą ostatecznie otrzymują, ale zajmuje to trzy tygodnie i kilka e-maili. Gdyby Clifton Clothing był sprzedającym, a nie kupującym na warunkach EXW, napotkaliby ten sam problem z drugiej strony: brak dowodu eksportu dla HMRC.
Lekcja: EXW nałożyło znaczne obowiązki logistyczne i administracyjne na Clifton Clothing jako kupującego. Warunki FCA, z portugalskim producentem zajmującym się odprawą eksportową, uprościłyby proces i całkowicie rozwiązały problem dowodu eksportu.
EXW oznacza Ex Works. Jest to jedna z 11 zasad Incoterms 2020 opublikowanych przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC). W ramach EXW jedynym obowiązkiem sprzedającego jest udostępnienie towaru w jego wskazanej lokalizacji. Kupujący organizuje wszystko inne: odbiór, załadunek, odprawę eksportową, fracht, ubezpieczenie i odprawę importową.
Kupujący. W ramach EXW odprawa celna eksportowa w kraju sprzedającego jest odpowiedzialnością kupującego. W praktyce jest to jeden z największych problemów z EXW w handlu międzynarodowym. Kupujący z Wielkiej Brytanii odbierający towar od unijnego dostawcy może nie mieć unijnego numeru EORI i może nie mieć uprawnień do złożenia unijnej deklaracji eksportowej. Będą musieli wyznaczyć unijnego agenta celnego, co doda kosztów i złożoności.
Nie. W ramach EXW sprzedający nie jest zobowiązany do załadunku towaru na pojazd kupującego. Sprzedający po prostu udostępnia towar w swoich obiektach. Jeśli załadunek jest wymagany, jest to odpowiedzialność kupującego, chyba że strony wyraźnie uzgodnią inaczej w umowie.
W ramach EXW kupujący zajmuje się odprawą eksportową i załadunkiem. W ramach FCA (Free Carrier) sprzedający zajmuje się odprawą eksportową i załadunkiem (jeśli wskazane miejsce to obiekt sprzedającego). FCA jest prawie zawsze lepszym wyborem do handlu transgranicznego. Sprzedający jest lepiej przygotowany do obsługi odprawy eksportowej w swoim kraju, a sprzedający naturalnie uzyskuje dowód eksportu, co jest ważne dla zerowej stawki VAT. Zobacz tabelę porównawczą w sekcji EXW vs FCA powyżej.
Tylko jeśli sprzedający może uzyskać dowód, że towar opuścił Wielką Brytanię. W ramach EXW kupujący kontroluje odprawę eksportową, a dowód eksportu trafia do kupującego. Jeśli sprzedający nie może uzyskać tego dowodu, HMRC może obciążyć sprzedającego 20% VAT-em od sprzedaży. Jest to rzeczywiste ryzyko. Wytyczne HMRC dotyczące wymagań dotyczących dowodów eksportowych są dostępne na gov.uk/guidance/customs-valuation/incoterms. Brytyjscy sprzedający powinni albo wymagać od kupujących dostarczenia dowodu eksportu na mocy umowy, albo zamiast tego używać warunków FCA.
Jako importer z Wielkiej Brytanii kupujący na warunkach EXW, tak, potrzebujesz brytyjskiego numeru EORI do odprawy towarów przez brytyjski urząd celny po przybyciu. Możesz również potrzebować unijnego numeru EORI (lub unijnego agenta celnego) do obsługi odprawy eksportowej w kraju UE, z którego kupujesz. Jako sprzedający z Wielkiej Brytanii używający EXW, nie jesteś prawnie zobowiązany do posiadania brytyjskiego numeru EORI (ponieważ odprawa eksportowa jest obowiązkiem kupującego), ale posiadanie go jest zalecane dla ogólnej działalności eksportowej.
Próg de minimis 135 GBP określa, w jaki sposób pobierany jest brytyjski VAT od importu. W przypadku towarów o wartości celnej poniżej 135 GBP, brytyjski VAT od importu jest pobierany w momencie sprzedaży (przez sprzedającego lub platformę handlową), a nie na granicy Wielkiej Brytanii. W przypadku towarów powyżej 135 GBP, obejmujących większość przesyłek komercyjnych. Brytyjski VAT od importu w wysokości 20% jest należny na granicy. W ramach EXW kupujący ponosi ten koszt jako część swoich kosztów importowych. Brytyjskie firmy zarejestrowane na VAT mogą korzystać z odroczonego rozliczania VAT, aby odroczyć płatność.
Dla większości kupujących lub sprzedających nie jest idealne. Kluczowym problemem jest odprawa eksportowa. W ramach EXW kupujący z Wielkiej Brytanii musi złożyć deklarację eksportową w kraju UE, z którego kupuje, co wymaga unijnego numeru EORI lub wyznaczenia unijnego agenta celnego. Po Brexicie dodaje to znaczącą złożoność w porównaniu z użyciem FCA, gdzie unijny sprzedający zajmuje się unijną odprawą eksportową w swoim kraju. Dla większości handlu Wielka Brytania-UE, FCA jest lepszym Incotermem.
Artykuł: exw-incoterm | ShippingEducation.co.uk | Opublikowano w czerwcu 2026 | Incoterms 2020
Linki wewnętrzne: FCA Incoterm | DDP Incoterm | CIP Incoterm | Incoterms wyjaśnione
Linki zewnętrzne: HMRC Customs Valuation. Incoterms
This article is part of a learning path — return to explore more topics.
Keep reading
Certyfikat ATR1 wyjaśniony: Czym jest i jak działa w handlu między Wielką Brytanią a Turcją Czym jest certyfikat ATR1? Certyfikat ATR1 to certyfikat przewozowy używany
Międzynarodowy Słowniczek Spedycyjny: Ponad 100 terminów, skrótów i definicji spedycyjnych wyjaśnionych Międzynarodowy handel opiera się na języku. Faktury frachtowe, deklaracje celne, instrukcje wysyłki i umowy
Czym jest wycena celna? Wycena celna to proces, który HMRC stosuje do ustalenia wartości pieniężnej importowanych towarów. Wartość ta służy do obliczenia należnego cła importowego.
Co to jest CFR? CFR (Cost and Freight – Koszt i Fracht) to Incoterm, w którym sprzedający pokrywa fracht do nazwanego portu docelowego, ale ryzyko
Zasady Pochodzenia Towarów Wyjaśnione: Czym Są i Dlaczego Mają Znaczenie dla Handlu Między Wielką Brytanią a UE oraz Handlu Międzynarodowego Czym są zasady pochodzenia towarów?
EXW Incoterm (Ex Works) Wyjaśnienie: Przewodnik po Wielkiej Brytanii Co to jest EXW? EXW (Ex Works) to Incoterm, w którym jedynym obowiązkiem sprzedającego jest udostępnienie