CPT Nedir? Taşıma Ücreti Ödenmiş (CPT), tüm taşıma türleri için geçerli olan bir Incoterms 2020 kuralıdır. Satıcı, malların belirli bir varış noktasına kadar olan navlun maliyetini öder, ancak mallar ilk taşıyıcıya teslim edildiği anda risk satıcıdan alıcıya geçer. CPT genellikle satıcının nakliyeyi ayarladığı ancak alıcının kendi sigortasını kontrol etmek istediği durumlarda kullanılır. Satıcıya FCA’dan daha fazla maliyet yükümlülüğü getirir, ancak alıcıya CIP’den daha fazla risk yükler.
CPT, Taşıma Ücreti Ödenmiş anlamına gelir. Bir tedarikçi size CPT şartlarında bir fiyat teklif ettiğinde, size şunu söyler: “Mallarınızı belirttiğiniz varış noktasına kadar biz ödeyeceğiz.” Bu kulağa güvence verici gelir. Ancak her yıl insanların takıldığı bir ayrıntı vardır. Satıcı, mallarınızın kapınıza kadar olan navlun faturasını öder, ancak yolda bir şey kaybolur veya hasar görürse, bunu çözmek sizin mali sorununuza girer. Maliyet ve risk arasındaki bu ayrımı anlamak, CPT’yi güvenli bir şekilde kullanmanın anahtarıdır.
CPT kapsamında, satıcı malları belirli bir varış noktasına ulaştırmaktan sorumludur ve oraya ulaşım için navlunu öder. Ancak riski bundan çok daha erken devretmektedir. İşte baştan sona tüm süreç.
Sözleşme onaylandı. Alıcı ve satıcı CPT şartlarında anlaşır ve belirli bir teslimat varış noktası belirlerler (örneğin, “CPT Sheffield deposu” veya “CPT Felixstowe Konteyner Terminali, İngiltere”). Belirtilen yer ne kadar spesifik olursa, iki taraf arasındaki maliyet sınırı o kadar net olur.
Satıcı malları hazırlar. Satıcı, sevkiyatı toplama için paketler, etiketler ve hazırlar.
Satıcı ihracat gümrük işlemlerini halleder. Satıcı kendi ülkesindeki tüm ihracat gümrük evraklarını sunar ve ihracat vergilerini öder. Alıcının ihracat sürecinde rolü yoktur.
Satıcı malları ilk taşıyıcıya teslim eder. Bu, risk transfer noktasınıdır. Mallar ilk taşıyıcıya, yani bir nakliyeci, nakliye şirketi veya havayolu şirketine teslim edildiği anda, risk alıcıya geçer. Bu, satıcının fabrikasının kapısından çıkan bir kamyon olabilir, limandan ayrılan bir gemi olmayabilir.
Satıcı navlunu öder. Alıcı artık kayıp veya hasar riskini taşıyor olsa da, satıcı varış noktasına kadar olan navlunu öder. Bu, CPT’nin tanımlayıcı ayrımıdır: satıcının cüzdanı hala aktif ama risk alıcıya aittir.
Mallar varış noktasına seyahat eder. Yol, demiryolu, deniz veya hava yoluyla yapılan ana yolculuk satıcının hesabına ama alıcının riskindedir.
Alıcı ithalat gümrük işlemlerini halleder. Varış ülkesinde, alıcı gümrük işlemlerini halleder, ithalat vergilerini öder ve ithalat KDV’sini öder. İngiltere’de bu, Gümrük Beyannamesi Hizmeti (CDS) aracılığıyla bir gümrük beyannamesi sunulmasını ve HMRC tarafından verilen bir Ekonomik Operatör Kayıt ve Kimlik (EORI) numarasına sahip olmayı gerektirir.
Alıcı malları teslim alır. Belirtilen varış noktasında teslimat tamamlanır ve satıcının CPT yükümlülükleri yerine getirilmiş olur.
| Sorumluluk | Satıcı | Alıcı |
|---|---|---|
| İhracat gümrük işlemleri | ✅ Evet | ❌ Hayır |
| İhracat vergileri | ✅ Evet | ❌ Hayır |
| İlk taşıyıcıya kadar ön taşıma | ✅ Evet | ❌ Hayır |
| Malların ilk taşıyıcıya teslimi | ✅ Evet — risk burada geçer | — |
| Belirli varış noktasına ana navlun | ✅ Evet (faturayı öder) | ❌ Hayır (riski taşımasına rağmen) |
| Transit sigortası | ✅ Satıcı zorunlu değil | ✅ Alıcı düzenlemeli |
| İthalat gümrük işlemleri | ❌ Hayır | ✅ Evet |
| İthalat vergileri ve harçları | ❌ Hayır | ✅ Evet |
| İthalat KDV | ❌ Hayır | ✅ Evet |
| Varış noktasında boşaltma | ❌ Hayır (anlaşılmadıkça) | ✅ Evet |
Bu tablodaki en önemli satır navlun satırıdır. Satıcı navlun düzenlemesini kontrol eder ve bunun için ödeme yapar, ancak mallar satıcının elinden çıktığı andan itibaren kayıp veya hasar riskini alıcı taşır. Yolculuk sırasında mallar hasar görürse, alıcının satıcıya karşı bir talebi olmaz, yalnızca sevkiyatı sigortalayan kişiye karşı bir talebi olur. Ve CPT kapsamında satıcının sigorta yaptırma yükümlülüğü yoktur.
Bir tedarikçi size “CPT [belirli yer]” şeklinde bir fiyat teklif ettiğinde, bu fiyat neleri kapsar?
Satıcının CPT fiyatına dahil olanlar:
– Malların sevkiyat için paketlenmesi ve hazırlanması
– Satıcının tesislerinden ilk taşıyıcıya kadar olan ön taşıma
– İhracat gümrük işlemleri ve satıcının ülkesindeki ihracat vergileri
– Belirli varış noktasına kadar olan ana navlun (taşıma)
Dahil OLMAYANlar, alıcının ayrıca düzenleyip ödeyeceği:
– Kargo sigortası (CPT kapsamında satıcının bunu sağlama yükümlülüğü yoktur)
– Varış noktasındaki ithalat gümrük işlemleri
– İthalat vergileri
– İthalat KDV (İngiltere’de: genellikle gümrük değerinin %20’si)
– Varış noktasındaki herhangi bir boşaltma maliyeti, sözleşmede özellikle aksi belirtilmedikçe
Çin’deki bir tedarikçiden İngiltere’deki Felixstowe’a CPT şartlarında konteyner taşımacılığı yapan bir İngiltere ithalatçısı için, 40.000 £ tutarındaki bir sevkiyat için alıcının ek maliyetleri kabaca şöyle görünebilir:
| Maliyet | Tahmin |
|---|---|
| İthalat vergisi (oran ürüne bağlıdır) | £0–£4.000 |
| %20 İthalat KDV (değer + navlun + vergi üzerinden) | yaklaşık £8.800 |
| İngiltere gümrük komisyoncusu ücretleri | £150–£400 |
| Felixstowe’dan depoya nakliye ücreti | £300–£700 |
Bu rakamların hiçbiri, tedarikçinin teklif ettiği CPT fiyatına dahil değildir. Şartları kabul etmeden önce bunlar için bütçe ayırın.
Risk, malların varış noktasına ulaştığı anda değil, ilk taşıyıcıya teslim edildiği anda satıcıdan alıcıya geçer. Bu, CPT’nin en sezgisel olmayan özelliğidir ve çoğu CPT anlaşmazlığının kaynağıdır.
Satıcı hala navlun faturasını ödüyor olsa da, ilk taşıyıcı malları aldığı andan itibaren, kayıp veya hasar riskini alıcı taşır. Sözleşmedeki belirtilen yer yalnızca navlun ödemesini kimin yapacağını belirler, riskin ne zaman geçtiğiyle ilgili değildir.
“Risk” kelime anlamıyla ne anlama gelir? Mallar, risk transfer noktasından sonra yok olursa, kaybolur veya hasar görürse, bu alıcının mali sorunudur. CPT sözleşmesi kapsamında satıcının hiçbir sorumluluğu yoktur. Alıcının, eğer düzenlediyse, kendi kargo sigorta poliçesinden talepte bulunması gerekir.
Somut bir örnek: Shenzhen, Çin’deki bir satıcı, İngiltere’deki bir alıcıya CPT şartlarıyla elektronik ürünler gönderiyor ve belirtilen yer “CPT Sheffield deposu” olarak belirlenmiş. Bir Çin nakliyecisi malları Shenzhen fabrikasından teslim alıyor. Bu anda, risk İngiltere’deki alıcıya geçer. Mallar, bir gemiye yüklenmek üzere Nansha limanında beklerken, bir tayfun konteyneri hasara uğratıyor. Çinli satıcı okyanus navlununu hala ödüyor olsa da, kayıp İngiltere’deki alıcıya ait olur. Satıcının navlun yükümlülüğü devam eder, ancak risk maruziyeti fabrika tesliminde sona ermiştir.
Bu ayrım neden var? CPT kapsamında, satıcı kendi seçtiği ve rezerve ettiği bir taşıyıcıya malları teslim eder. Mallar belirtilen varış noktasına ulaşmadan önce birden fazla taşıyıcıdan geçebilir. Incoterms kurallarını yayınlayan Uluslararası Ticaret Odası (ICC), risk transferinin belirsiz bir transit ortası yerine, ilk teslimatta temiz ve erken olmasını kararlaştırmıştır.
Belirtilen varış noktası maliyet için önemlidir, risk için değil. Sözleşmede “CPT Southampton” veya “CPT Leeds’teki alıcının deposu” yazsa da, risk yine menşe ülkedeki ilk taşıyıcıda geçer. Belirtilen yer, satıcının navlun ödeme yükümlülüğünün nerede sona erdiğini belirler.
CPT, satıcı üzerinde herhangi bir sigorta yükümlülüğü getirmez. Satıcının tek taşıma yükümlülüğü navlunu ödemektir. Sigorta, CPT kapsamında satıcının sorumluluklarının tamamen dışındadır.
Bu, alıcının, kendisi düzenlemedikçe, menşe ülkedeki ilk taşıyıcıdan itibaren sigorta kapsamında olmadan risk taşıdığı anlamına gelir.
Alıcı ne düzenlemeli?
Menşe teslim noktasından son varış noktasına kadar olan transit süresini kapsayan bir deniz kargo sigortası poliçesi (veya eşdeğeri hava kargo sigortası). Bu genellikle şu yollarla düzenlenir:
Ne kadar kapsam? Mümkünse Institute Cargo Clauses A (“tüm riskler” kapsamı olarak bilinir) talep edin. Clauses A, poliçe tarafından özellikle hariç tutulanlar dışındaki herhangi bir dış nedenden kaynaklanan kayıp veya hasarı kapsar. Daha ucuz alternatifler. Clauses B veya Clauses C, yalnızca yangın, batma ve çarpışma gibi adlandırılmış tehlikeleri kapsar. Örneğin, liman elleçlemesi sırasında su girişi veya konteyner sahasından hırsızlık durumunda ödeme yapmayabilirler.
Pratik bir uyarı: Satıcı, sorumluluk anlaşmazlıklarına karşı kendi kargo sigortasını tutabilir. Ancak o poliçe, satıcının çıkarlarını korur, sizin değil. Kendi poliçenize ihtiyacınız var. “Satıcının sigortası var” ile “Ben sigortalıyım” aynı şey değildir.
135 £’luk muafiyet eşiği: 135 £ altındaki düşük değerli sevkiyatlar için, ithalat KDV’si sınırda değil, satış noktasında halledilir. Bu, kargo sigortasından ayrı bir konudur; bir kayıp ticari bir soruna yol açacaksa, özellikle kırılgan veya yüksek marjlı mallar için, küçük sevkiyatlar için bile kapsama ayarlamayı düşünmelisiniz.
Navlun maliyetleri ve rotası üzerinde kontrol. Satıcı navlunu müzakere eder ve öder, bu da taşıyıcıyı, rotayı ve zamanlamayı kendisinin seçtiği anlamına gelir. Düzenli olarak sevkiyat yapan ve hacim bazlı oranlar müzakere etmiş satıcılar için bu ticari olarak avantajlıdır. Navlun maliyetini teklif edilen fiyata dahil edip kar edebilirlər.
Risk erken geçer. Satıcı varış noktasına kadar navlunu ödüyor olsa da, ilk taşıyıcı malları aldığı anda risk satıcıdan çıkar. Transit sırasında bir sorun olursa, satıcının hiçbir sorumluluğu olmaz. Bu, deneyimli ihracatçıların değer verdiği temiz bir hukuki pozisyondur.
Sigorta yükümlülüğü yok. CIP’nin aksine, CPT kapsamındaki satıcının kargo sigortası düzenleme veya ödeme yükümlülüğü yoktur. Bu, maliyeti azaltır ve idari yükü ortadan kaldırır. Satıcının kapsam düzenlemesi, sigorta kanıtını saklaması veya alıcı adına talep işlemleri yapması gerekmez.
Herhangi bir taşıma türü için çalışır. CPT, yol, demiryolu, hava ve deniz taşımacılığı için geçerlidir. Almanya’dan İngiltere’ye karayoluyla veya Hong Kong’dan hava yoluyla nakliye yapan bir satıcı, hepsinde CPT kullanabilir. Bu esneklik, CPT’yi çeşitli sevkiyat profillerine sahip ihracatçılar için operasyonel olarak kullanışlı hale getirir.
Temiz rekabetçi fiyatlandırma. “CPT [varış noktası]” teklif etmek, satıcının tek bir dahilî navlun fiyatı sunmasına olanak tanır, bu da rekabetçi ihalelerde ticari olarak caziptir. Alıcı, malları ve teslimatı kapsayan tek bir rakam görür, satıcının bu hesaplamaya sigortayı dahil etmesi gerekmez.
Navlun fiyata dahildir. Alıcı, ana navlun maliyetini kapsayan bir fiyat alır. Navlun faturasında sürpriz yoktur, bu satıcının sorumluluğundadır. Navlun maliyetlerini kendileri karşılayamayan alıcılar için satıcının bunu dahil etmesi gerçek bir kolaylıktır.
Alıcı sigorta kontrolünü elinde tutar. CPT kapsamında, alıcı kendi sigortasını düzenler. Bu bir dezavantaj gibi görünse de, aslında alıcıların kapsamın kalitesini ve seviyesini kontrol etmek istemeleri için bir faydadır. Güvenilir bir sigortacı ile Clauses A kapsamını seçebilirler, satıcının seçebileceği herhangi bir minimuma güvenmek yerine.
İthalat işlemleri alıcıda kalır. Alıcı kendi ülkesindeki gümrük işlemlerini halleder, bu da süreci, zamanlamayı ve gümrük komisyoncusu seçimini kontrol ettiği anlamına gelir. Yerleşik prosedürlere ve tercih edilen bir komisyoncuya sahip deneyimli ithalatçılar için, yabancı bir satıcının kendi adlarına İngiltere gümrüklerini yönetmesinden daha iyidir.
Tüm taşıma türlerinde esneklik. Hava, kara, demiryolu veya deniz yoluyla ithalat yapan alıcılar CPT kullanabilir. Sevkiyat türleri arasında Incoterm değiştirmeye gerek yoktur: tek bir Incoterm tüm ithalat programınızı kapsar.
CIP’den potansiyel olarak daha düşük toplam maliyet. Satıcının sigorta yükümlülüğü olmadığı için, CPT teklifleri eşdeğer CIP fiyatlarından biraz daha düşük olabilir. Zaten şirket kargo poliçesi olan alıcılar, bir CIP fiyatı üzerinden satıcının kapsamı için ödeme yapmak yerine, CPT düzenlemesine kendi sigortalarını etkili bir şekilde getirebilirler.
Navlun maliyeti riski. Satıcı, varış noktasına kadar olan navlunu önceden ödemeyi taahhüt eder. Yakıt maliyetleri fırlarsa, teklif ile sevkiyat arasındaki navlun oranları değişirse veya satıcı rota maliyetlerini yanlış hesaplarsa, fark marjlarından çıkar. Volatil navlun piyasalarında, sıkı CPT fiyatlandırması gerçek finansal risk taşır.
Teslimat tamamlama üzerinde anlaşmazlıklar. Satıcı “CPT alıcının Leeds’teki deposuna” navlun öderse ancak taşıyıcı geç teslim ederse, yanlış adrese teslim ederse veya yanlış durumda teslim ederse, hukuki risk geçmiş olsa bile satıcı ticari baskıyla karşılaşabilir. Satıcının yasal pozisyonu temizdir ancak ticari ilişki hızla karmaşıklaşır.
Alıcının risk ayrımı konusundaki kafa karışıklığı. Bazı alıcılar, satıcının navlun ödemesinin, satıcının kayıp riskini üstlendiği anlamına gelmediğini gerçekten anlamazlar. Satıcılar, malları hasar gören alıcıların satıcı tarafından karşılanacağını varsaydığı ve durumun böyle olmadığı ortaya çıktığında satıcıyı suçladığı anlaşmazlıklarda düzenli olarak kendilerini bulurlar. Bu yanlış anlamayı talep haline gelmeden yönetmek devam eden bir ticari maliyettir.
Uygun bir ilk taşıyıcı seçme sorumluluğu. Satıcı, malları mallara ve alıcının ihtiyaçlarına uygun bir şekilde bir taşıyıcıya teslim etmelidir. Alıcının sıcaklık kontrollü nakliye veya özel elleçleme gerektirmesi ve satıcının yetersiz bir taşıyıcı seçmesi durumunda, risk teknik olarak teslimatta geçse bile, satıcının CPT yükümlülüklerini ihlal ettiğine dair yasal bir argüman olabilir.
Nakliyeyi kontrol etmeden riski taşımak. Alıcı, ilk taşıyıcıdan itibaren riski taşır ancak satıcının hangi taşıyıcıyı kullandığı, ne zaman teslim aldığı, malların nasıl elleçlendiği veya hangi rotayı izledikleri konusunda söz hakkı yoktur. Satıcının seçtiği taşıyıcı güvenilmezse, alıcının malları, takip edecek doğrudan sözleşmesel bir ilişkisi olmadan risk altındadır.
Sigortayı gözden kaçırmak kolaydır. Satıcı navlun ödüyor ve fiyat kapsayıcı göründüğü için, alıcılar bazen kayıplara karşı sigortalı olduklarını varsayarlar. Değillerdir. Felixstowe veya Heathrow’a ulaştıklarında hasarlı bir sevkiyat bulup kargo sigortası olmadan bırakmak pahalı ve önlenebilir bir derstir.
İthalat işlemleri ve maliyetleri. Alıcı, İngiltere’deki gümrük işlemlerini halletmeli, ithalat vergilerini ödemeli, ithalat KDV’sini ödemeli ve HMRC’ye Gümrük Beyannamesi Hizmeti aracılığıyla beyannameleri sunmalıdır. İthalata yeni başlayan veya daha önce satıcının her şeyi hallettiği DDP şartlarında ticaret yapan alıcılar, hem maliyet hem de süreç tarafından hazırlıksız yakalanabilirler.
EORI numarası gerekliliği. Ticari olarak mal ithal eden her İngiltere şirketi bir EORI numarasına sahip olmalıdır. Bunlardan biri olmadan, mallar İngiltere gümrüklerinden geçemez. İthalata yeni başlayan alıcılar bazen bu gerekliliği ancak ilk sevkiyatları limanda beklerken fark ederler. Önceden HMRC’ye kaydolun.
Belirtilen yerin belirsizliği maliyet anlaşmazlıklarına yol açar. CPT sözleşmesinde “CPT İngiltere” yerine “CPT Felixstowe Konteyner Terminali, İngiltere” yazıyorsa, satıcının navlun yükümlülüğünün nerede sona erdiğine dair gerçek bir belirsizlik vardır. Satıcı, yükümlülüğünün bir İngiltere limanında sona erdiğini savunabilir; alıcı ise bunun kendi deposuna kadar uzandığına inanabilir. Belirsiz belirtilen yerler, belirli sözleşme diliyle önlenebilecek gerçek fatura anlaşmazlıkları yaratır.
Alıcının kurulmuş ithalat altyapısı olduğunda. İşletmenizin zaten bir gümrük komisyoncusu, bir EORI numarası ve bir İngiltere nakliye acentesi ile çalışan bir ilişkisi varsa, CPT verimli bir seçimdir. İthalat tarafını siz kontrol edersiniz; satıcı ihracat ve navlun tarafını kontrol eder.
Alıcının şirket kargo sigortası poliçesi olduğunda. Düzenli olarak ithalat yapan işletmelerin genellikle tüm gelen sevkiyatları kapsayan açık bir kargo poliçesi vardır. CPT bu durumda idealdir. Kendi sigortanızı getirirsiniz, bu muhtemelen Clauses A kalitesindedir ve sevkiyat başına kapaktan daha değerlidir ve satıcı navlun rezervasyonunu halleder.
Avrupa’dan İngiltere’ye karayolu navlunu için. CPT, Brexit sonrası AB tedarikçilerinden İngiltere’deki alıcılara yapılan karayolu navlunu için özellikle yaygındır. Satıcı, kamyonun Kanal’ı geçip İngiltere’deki bir varış noktasına teslim edilmesini öder; alıcı Dover’da veya bir gümrüklü nakliye istasyonunda İngiltere gümrük işlemlerini halleder. Bu, sorumlulukların temiz ve pratik bir bölünmesidir.
Satıcının güçlü navlun ilişkileri olduğunda. Tedarikçiniz düzenli olarak İngiltere’ye nakliye yapıyor ve rekabetçi navlun oranları müzakere ettiyse, CPT bu ticari avantajı sizin lehinize kullanmasına olanak tanır. Navlun rezervasyonunu kendiniz yönetmek zorunda kalmadan daha düşük etkili bir maliyet elde edersiniz.
Yüksek değerli mallar satın alırken kargo sigortanız yoksa. Risk, menşe ülkedeki ilk taşıyıcıda geçer. 50.000 £ değerindeki mallar, nakliyecinin onları toplamasından sonra Şanghay limanında yükleme için beklerken hasar görürse, CPT kapsamında bu sizin kaybınızdır. Teslimattan önce yürürlükte bir kargo sigortası poliçesi olmadan, geri alacak bir şeyiniz olmaz.
EORI numaranız yoksa. İngiltere’ye ticari mal ithal edemezsiniz. EORI numarası HMRC’ye kayıtlı değilse. İlk kez ithalat yapıyorsanız, ilk sevkiyatınız rezerve edilmeden önce kaydolun. Bu kayıt onaylanana kadar CPT uygun değildir.
Satıcının İngiltere gümrük işlemlerini yapmasını istiyorsanız. CPT, tüm İngiltere gümrük işlemlerini alıcıya bırakır. Bunun için donanımlı değilseniz, DAP (bu hala gümrük işlemini size bırakır ancak size daha fazla zaman tanır) veya DDP (satıcının ithalat vergileri dahil her şeyi hallettiği) düşünün.
Sözleşmedeki yer adı belirsizse. Satıcıyla belirli, adlandırılmış bir teslimat noktası üzerinde anlaşamazsanız, CPT maliyet belirsizliği yaratır. Belirsiz bir sözleşme, farklı bir Incoterm seçmekten daha kötüdür. Adlandırılan yeri düzeltin veya belirsizliği önleyen bir Incoterm seçin.
Hata 1: Sigortanın dahil olduğunu varsaymak.
Değildir. Satıcının CPT kapsamında sigorta yükümlülüğü yoktur. CPT’yi, satıcının kapsamlı Clauses A sigortası düzenlemesini gerektiren CIP ile karıştıran alıcılar, hasar meydana geldiğinde korumasız kalırlar. Çözüm: Mallar ilk taşıyıcı tarafından toplanmadan önce kendi kargo sigortanızı düzenleyin.
Hata 2: Riskin varış noktasında devredildiğini varsaymak.
Risk, menşe ülkedeki ilk taşıyıcıda, belirtilen varış noktasında değil, devredilir. Belirtilen yer yalnızca navlun faturasını kimin ödeyeceğini belirler. Çözüm: Herhangi bir CPT sözleşmesini imzalamadan önce bu makalenin risk bölümünü okuyun ve kargo sigortanızın toplama tarihinden itibaren geçerli olduğundan emin olun.
Hata 3: Belirsiz bir adlandırılmış yer kullanmak.
“CPT İngiltere” yerine “CPT Felixstowe Konteyner Terminali, İngiltere” yazmak, navlun maliyeti sınırını belirsiz bırakır. Satıcı, yükümlülüğünün bir İngiltere limanında sona erdiğini savunabilir; siz ise bunun deponuza kadar uzandığına inanabilirsiniz. Bu, gerçek ve yaygın bir fatura anlaşmazlığıdır. Çözüm: Sözleşmede her zaman belirli, üzerinde anlaşılmış bir teslimat noktası adlandırın.
Hata 4: Deniz rotaları için CPT ve CFR’yi karıştırmak.
Bazı satıcılar CFR (Maliyet ve Navlun) ve CPT’yi birbirinin yerine kullanır. Bunlar aynı değildir. CFR, yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığı ile sınırlıdır. CPT tüm taşıma türlerini kapsar. Polonya’dan karayolu navlunu veya Hindistan’dan hava navlunu için CFR geçerli değildir. CPT doğrudur. Çözüm: Incoterms’i kabul etmeden önce taşıma türünü doğrulayın.
Hata 5: EORI numarası için kaydolmayı unutmak.
CPT şartlarında mal alan bir alıcı, İngiltere gümrük işlemlerinden sorumludur. EORI numarası olmadan, HMRC’nin CDS sistemi ithalat beyannamesini işleyemez. Mallar limanda tutulabilir ve gecikme ücretleri, konteyner depolama ücretleri hızla birikir. Çözüm: İlk sevkiyat ayrılmadan önce HMRC web sitesi aracılığıyla bir EORI numarası için kaydolun.
Hata 6: Sözleşmede sigorta düzenlemelerini belirtmemek.
Alıcı, satıcının kendi adına sigorta düzenlemesini istiyorsa, alıcı primini ödeyerek bile olsa, bu satış sözleşmesine yazılmalıdır. CPT kapsamında bu otomatik değildir. Çözüm: Eğer satıcının sigortayı halletmesini istiyorsanız, CIP kurallarına geçin veya anlaşmanıza açık bir sigorta maddesi yazın.
CPT ve CIP, Taşıma ve Sigorta Ücreti Ödenmiş, sigorta dışındaki hemen hemen aynı Incoterms’lerdir. Tek fark sigortadır.
| Ana Fark | CPT | CIP |
|---|---|---|
| Navlunu kim öder | Satıcı | Satıcı |
| Risk transfer noktası | Menşe ülkedeki ilk taşıyıcı | Menşe ülkedeki ilk taşıyıcı |
| Satıcı üzerinde sigorta yükümlülüğü | Yok | Evet — minimum Clauses A (tüm riskler) 2020’den beri |
| İthalat işlemlerini kim halleder | Alıcı | Alıcı |
| Taşıma türü | Tüm türler | Tüm türler |
| En uygun olduğu durumlar | Kendi kargo poliçesi olan alıcılar | Satıcı tarafından ayarlanan kapsam isteyen alıcılar |
Pratik ayrım. CIP’de (bizim CIP Incoterm rehberimizde okuyabilirsiniz), satıcı kapsamlı kargo sigortası satın almak zorundadır. Incoterms 2020’den bu yana minimum Institute Cargo Clauses A, alıcının transit sırasındaki riskini kapsar. Bu önemli bir garantidir. CPT kapsamında, alıcı satıcıdan sigorta alamaz ve kendi başına kapsam düzenlemelidir.
CPT’yi seçin eğer zaten bir şirket kargo sigortası poliçeniz varsa ve kapsamınızın kalitesini ve şartlarını kontrol etmek istiyorsanız. CPT fiyatları biraz daha düşük olabilir çünkü satıcının geçireceği bir sigorta maliyeti yoktur.
CIP’yi seçin eğer kargo sigortanız yoksa, yüksek değerli veya kırılgan mallar taşıyorsanız veya sadece satıcının sigorta ayağını halletmesini istiyorsanız. CIP, size en azından Clauses A kapsamını sunar, Incoterms altında mevcut olan en kapsamlı standarttır.
Maliyet ve Navlun (CFR), CPT ile sıkça karıştırılır. Mantık benzerdir, satıcı navlunu öder, alıcı riskini üstlenir, ancak taşıma türü kuralı tamamen farklıdır.
| Ana Fark | CPT | CFR |
|---|---|---|
| Taşıma türü | Tüm türler (kara, demiryolu, hava, deniz) | Yalnızca deniz ve iç su yolu |
| Risk transfer noktası | Menşe ülkedeki ilk taşıyıcı | Sevkiyat limanındaki gemi üzerinde |
| Navlunu kim öder | Satıcı | Satıcı |
| Sigortayı kim düzenler | Alıcı (satıcı üzerinde yükümlülük yok) | Alıcı (satıcı üzerinde yükümlülük yok) |
| İthalat işlemlerini kim halleder | Alıcı | Alıcı |
| Konteyner (FCL) sevkiyatları | ✅ Uygun | ⚠️ Teknik olarak sorunlu |
Ana fark. CFR yalnızca deniz ve iç su yolu navlunu için geçerlidir. Bir satıcı size Almanya’dan bir karayolu sevkiyatı veya Hong Kong’dan bir hava sevkiyatı için CFR şartları teklif ederse, yanlış Incoterm kullanıyor demektir. Sözleşme, CFR altında karayolu veya hava taşımacılığı için herhangi bir yasal çerçeveye sahip olmazdı.
CFR ile konteyner sorunu. CFR, mallar gemide “olduğunda” riski devreder, bu kavram satıcı tarafından değil, liman terminali tarafından yüklenen konteynerin içine kilitlenen mallar söz konusu olduğunda belirsizdir. CPT, ilk taşıyıcıda riski devreder, bu da konteyner bağlamında temiz ve belirsizdir. FCL konteyner sevkiyatları için, CPT teknik olarak daha uygundur.
CPT’yi seçin eğer mallarınız karayolu, demiryolu veya havayolu ile taşınıyorsa veya tüm taşıma türlerinizde çalışan tek bir Incoterm istiyorsanız. CPT, CFR’nin tüm taşıma türleri için eşdeğeridir.
CFR’yi seçin eğer sevkiyat yalnızca okyanus navlunudur ve her iki taraf da denizle ilgili Incoterms’leri kullanmaktan rahatsa. Ancak CIP Incoterm rehberimizin neden CIP’nin konteynerli okyanus kargoları için genellikle daha iyi bir seçenek olduğunu açıkladığını unutmayın, çünkü CFR’nin eksik olduğu kapsamlı sigorta kapsama alanını ekler.
CPT, tüm taşıma türleri için geçerlidir: kara, demiryolu, hava, deniz ve iki veya daha fazlasının çok modlu kombinasyonları.
Bu, yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığı ile sınırlı olan CFR ve CIF’ye göre önemli bir pratik avantajdır. Ticaretiniz okyanus navlunu dışındaki herhangi bir taşıma türünü içeriyorsa, CFR ve CIF basitçe geçerli değildir.
CPT’nin uygun olduğu pratik örnekler:
Konteyner (FCL) sevkiyatları. CPT, konteynerli okyanus navlunu için uygundur. Malların “gemi üzerinde” olduğu anda riski devreden CFR’den farklı olarak, bu terim bir liman terminalinin mühürlü konteynerleri yüklediği durumlarda belirsizdir. CPT, ilk taşıyıcıda riski devreder. Bu, menşedeki karayolu nakliyecisi veya depodur ve tamamen belirsizdir. Bu nedenle, ICC rehberliği, konteyner sevkiyatları için CFR (veya CIF) yerine CPT’yi (veya CIP) kullanmayı destekler.
Adlandırılmış yer ve taşıma türü. CPT sözleşmenizdeki adlandırılmış yer, kullandığınız taşıma türü için teslimat noktasına uygun olmalıdır. İngiltere’ye gelen deniz navlunu için, “CPT Felixstowe Konteyner Terminali, İngiltere” nettir. Hava navlunu için, “CPT Londra Heathrow Kargo Terminali” işe yarar. Karayolu navlunu için, “CPT [alıcının depo adresi posta kodu dahil]” en spesifik olanıdır ve en iyi uygulama tavsiyesidir.
CPT’nin kendisi, Incoterms 2020 revizyonunda büyük ölçüde değişmedi. Temel yükümlülükler, satıcının navlunu belirtilen varış noktasına kadar ödemesi, riskin ilk taşıyıcıda geçmesi, alıcının ithalat işlemlerini halletmesi, Incoterms 2010’daki gibi kaldı.
2020 revizyonu, tüm Incoterms kurallarında, satıcının gerektirdiği taşıma belgelerinin modern ticari uygulamayı yansıtması gerektiğini netleştirdi. CPT için bu, satıcının alıcının makul ölçüde ihtiyaç duyduğu, geleneksel kağıt belgeler yerine elektronik navlun makbuzları veya dijital konşimentoları içerebilen herhangi bir belgeyi sağlaması gerektiği anlamına gelir.
Yakında ne değişti? CPT’nin kız kardeşi kuralı olan C Grubu Incoterms’deki en büyük 2020 değişikliği CIP’deydi. CIP’nin minimum sigorta standardı, Institute Cargo Clauses C (dar adlandırılmış tehlikeler kapsamı) yerine Institute Cargo Clauses A (kapsamlı tüm riskler kapsamı) olarak yükseltildi. Bu değişiklik, sigorta yükümlülüğü olmayan CPT ile artık gerçekten kapsamlı bir kapsama alanı gerektiren CIP arasındaki pratik uçurumu genişletti.
Alıcı olarak CPT ve CIP arasında karar verirken, 2020 sigorta yükseltmesi, CIP’yi öncekine göre önemli ölçüde daha koruyucu hale getirdi. Yüksek değerli veya hassas mallar için Incoterm seçiminizi yaparken bu dikkate alınmaya değer.
Eski bir sözleşmeyi Incoterms 2010’a atıfta bulunarak gözden geçiriyorsanız, yükümlülükler işlevsel olarak CPT 2020 ile aynıdır. Eski rehberlere atıfta bulunurken herhangi bir belirsizliği önlemek için sözleşme dilini mevcut 2020 kurallarına güncelleyecek şekilde düzenlemek iyi bir uygulamadır.
CPT şartlarında İngiltere’ye satın alma yapan İngiltere ithalatçıları için:
Mallar CPT şartlarında İngiltere’ye geldiğinde, gümrük işlemleri tamamen sizin sorumluluğunuzdadır. İlk sevkiyatınız iniş yapmadan önce sahip olmanız gerekenler şunlardır:
Bir EORI numarası. Ticari olarak mal ithal eden her İngiltere şirketi bir Ekonomik Operatör Kayıt ve Kimlik (EORI) numarasına sahip olmalıdır. HMRC aracılığıyla bir numara için kaydolursunuz. Onsuz mallar İngiltere gümrüklerinden geçemez ve konteyneriniz Felixstowe veya başka bir limanda ücretler birikerek tutulabilir.
Bir İngiltere gümrük komisyoncusu. Dahili gümrük uzmanlığınız yoksa, ithalat beyannamelerinizi Gümrük Beyannamesi Hizmeti (CDS) aracılığıyla sunmak için lisanslı bir gümrük acentesine ihtiyacınız olacaktır: HMRC’nin eski CHIEF platformunun yerini alan sistem. Gümrük komisyoncusunuz ithalat beyannamesini sunar, tahakkuk eden vergi ve KDV’yi hesaplar ve sizin adınıza ödemeyi düzenler.
İthalat vergisi. Oran, gov.uk’deki İngiltere Küresel Tarife aracını kullanarak bulunan emtia kodunuza bağlıdır. Brexit sonrası, İngiltere vergi oranları AB oranlarından bağımsız olarak belirlenir, otomatik olarak aynı değillerdir.
İthalat KDV. Genellikle gümrük değerinin %20’si, bu da malların değeri artı navlun artı herhangi bir sigortanın üzerinden hesaplanır. KDV’ye tabi işletmeler bunu bir sonraki beyannamelerinde geri talep edebilirler.
HMRC, gümrük değerlemesi için malların işlem değerini temel olarak kullanır. CPT kapsamında, navlun satıcının fiyatına dahildir, bu nedenle HMRC’nin gümrük değeri navlun dahil rakamı yansıtacaktır. Bu, vergi ve KDV hesaplamasını etkiler. Incoterms’in gümrük değerlemesini nasıl etkilediğine dair güncel HMRC rehberini gov.uk/guidance/customs-valuation adresinde okuyabilirsiniz.
Brexit sonrası bağlam. Ocak 2021’den önce, AB tedarikçilerinden CPT şartlarında satın alma yapan İngiltere ithalatçılarının gümrük gereksinimleri yoktu: mallar tek pazar içinde serbestçe hareket ediyordu. Brexit ile bu durum değişti. AB’den gelen her sevkiyat tam bir İngiltere gümrük beyannamesi gerektirir. Fransa, Almanya veya İtalya’daki tedarikçiniz CPT şartları teklif ederse, şimdi İngiltere gümrük işlemlerini kendiniz hallediyorsunuz demektir. İlk sevkiyat yola çıkmadan önce gümrük komisyoncusunuzun bilgilendirildiğinden emin olun.
135 £’luk muafiyet eşiği. Gümrük değeri 135 £’un altında olan mallar için, ithalat KDV’si İngiltere sınırında değil, satış noktasında tahsil edilir. Çoğu ticari CPT sevkiyatı için, mal değeri 135 £’u aşacaktır ve standart gümrük prosedürleri geçerli olacaktır. Ancak yeni bir tedarikçiyi küçük numune siparişleriyle test ediyorsanız, bu eşiği bilin, KDV’nin nasıl ödendiğini ve kimin tarafından ödendiğini etkiler.
CPT şartlarında satış yapan İngiltere ihracatçıları için:
Satıcı tüm İngiltere ihracat gümrük işlemlerini halleder ve yurt dışındaki belirtilen varış noktasına kadar olan navlunu öder. Bir İngiltere ihracatçısı olarak, İngiltere ihracat beyannameleri için kendi EORI numarasına ihtiyacınız vardır. İhracat satışı, İngiltere KDV’si için sıfır oranlıdır, ihracat üzerinden KDV talep etmezsiniz. Alıcı ithalat işlemlerini halleder ve kendi ülkesindeki tüm ithalat vergilerini öder.
Senaryo. Birmingham’da bulunan bir İngiltere perakendecisi, Guangzhou, Çin’den bir üreticiden 2.000 adet markalı mutfak gereçleri sipariş ediyor. Anlaşma şartları: CPT Birmingham deposu.
Sevkiyat nasıl ilerliyor:
Guangzhou’daki üretici malları paketler ve hazırlar. Çin’de ihracat işlemlerini halleder ve bir nakliye şirketi rezerve eder.
Bir Çin nakliyecisi fabrikaya gelir ve malları teslim alır. Bu anda risk İngiltere’deki alıcıya geçer. Satıcı hala okyanus navlununu ödüyor, ancak alıcı artık kayıp veya hasar riskini taşıyor.
Mallar Nansha limanına ulaşır ve İngiltere’ye doğru bir konteyner gemisine yüklenir. Satıcı, rezerve ettiği navlun için okyanus navlununu ödemiştir.
Konteyner Felixstowe’a ulaşır. İngiltere alıcısının gümrük komisyoncusu, HMRC’ye CDS üzerinden bir ithalat beyannamesi sunar. Malların gümrük değeri 32.000 £ (mal değeri artı navlun artı herhangi bir sigorta) olduğunu varsayalım: %3,7 oranında ithalat vergisi yaklaşık 1.184 £; gümrüklü değer üzerinden %20 oranında ithalat KDV’si yaklaşık 6.637 £ tutar. Alıcı ikisini de öder.
Satıcının navlun düzenlemesi, Felixstowe’dan Birmingham’a kadar olan karayolu navlununu içerir. Bir İngiltere nakliyecisi alıcının deposuna teslimat yapar. Satıcının CPT yükümlülüğü yerine getirilmiş olur.
Transit sırasında bir şeyler ters giderse ne olur?
Konteyner, nakliyeci malları fabrikadan topladıktan sonra Nansha limanında yükleme sırasında hasar görürse, kayıp alıcının sorumluluğundadır. CPT kapsamında satıcının sorumluluğu yoktur. İngiltere alıcısı toplama öncesinde kargo sigortası düzenlediyse, talepte bulunabilir. Düzenlemediyse, kayıp tamamen geri alınamaz.
Tam maliyet özeti:
| Maliyet Kalemi | Kim Öder |
|---|---|
| Paketleme ve ihracat hazırlığı | Satıcı |
| Çin ihracat gümrük işlemleri | Satıcı |
| Okyanus navlunu Guangzhou’dan Felixstowe’a | Satıcı |
| Karayolu navlunu Felixstowe’dan Birmingham’a | Satıcı (CPT’ye dahildir) |
| Transit kargo sigortası | Alıcı (düzenlendiyse) |
| İngiltere gümrük komisyoncusu ücreti (yaklaşık 250 £) | Alıcı |
| %3,7 oranında ithalat vergisi 32.000 £ üzerinden | Alıcı — yaklaşık 1.184 £ |
| %20 oranında ithalat KDV | Alıcı — yaklaşık 6.637 £ (KDV’ye tabi ise geri alınabilir) |
Nakliyede CPT ne anlama gelir?
CPT, Taşıma Ücreti Ödenmiş anlamına gelir. Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayınlanan on bir Incoterms 2020 kuralından biridir. CPT kapsamında, satıcı belirli bir varış noktasına kadar olan navlunu öder, ancak risk mallar menşe ülkedeki ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde satıcıdan alıcıya geçer. Tüm taşıma türleri için geçerlidir: kara, demiryolu, hava ve deniz.
CPT ve CIP arasındaki fark nedir?
CPT ve CIP (Taşıma ve Sigorta Ücreti Ödenmiş), sigorta dışındaki hemen hemen aynıdır. CIP kapsamında, satıcı, alıcının transit sırasındaki riskini kapsayan kapsamlı kargo sigortası düzenlemelidir. Incoterms 2020’den bu yana minimum Institute Cargo Clauses A. CPT kapsamında, satıcının sigorta yükümlülüğü yoktur. Alıcı kendi kargo kapsamını düzenlemelidir. Her iki Incoterm de riski ilk taşıyıcıda devreder ve tüm taşıma türleri için geçerlidir.
CPT kapsamında risk kim tarafından taşınır?
Alıcı, mallar menşe ülkedeki ilk taşıyıcıya teslim edildiği andan itibaren riski taşır. Satıcı varış noktasına kadar olan navlunu ödüyor olsa bile, taşıyıcı malları topladıktan sonra satıcının risk maruziyeti yoktur. Mallar transit sırasında hasar görür veya kaybolursa, bu alıcının mali kaybıdır, yalnızca alıcı kargo sigortası düzenlediyse geri alınabilir.
CPT ve CFR arasındaki fark nedir?
Hem CPT hem de CFR, satıcının navlun ödediği ve riskin erken devredildiği durumları içerir. Kritik fark taşıma türüdür. CFR (Maliyet ve Navlun), yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığı ile sınırlıdır. CPT, kara, demiryolu, hava ve deniz dahil tüm taşıma türlerini kapsar. Avrupa’dan karayolu navlunu veya Asya’dan hava navlunu için CPT doğru Incoterm’dir; CFR geçerli değildir. Konteynerli okyanus navlunu için, CPT de teknik olarak daha temizdir çünkü risk transfer noktası belirsizdir.
CPT ne zaman kaçınılmalı?
Sevkiyat başlamadan önce kargo sigortanız yoksa CPT’den kaçının. Risk, menşe ülkedeki ilk taşıyıcıda, yolculuğun erken bir aşamasında geçer ve mallar transit sırasında hasar görürse, satıcıya karşı bir talebiniz olmaz ve önceden bir poliçe düzenlemediyseniz geri alacak sigortanız olmaz. Ayrıca, henüz bir İngiltere EORI numaranız yoksa CPT’den kaçının, çünkü onsuz İngiltere gümrük işlemlerini halledemezsiniz.
CPT konteyner sevkiyatları için uygun mudur?
Evet. CPT, Tam Konteyner Yükü (FCL) ve Konteyner Yükü Olmayan (LCL) okyanus navlunu için uygundur. CFR’den teknik olarak daha uygundur, çünkü CPT’nin risk transfer noktası olan ilk taşıyıcı, mallar bir terminal tarafından yüklenen mühürlü bir konteynerin içine alındığında belirsiz olan CFR’nin “gemi üzerinde” tetik noktasının aksine, açıkça tanımlanmıştır.
CPT ithalat vergilerini içerir mi?
Hayır. CPT kapsamında, alıcı varış noktasında tüm ithalat işlemlerini, ithalat vergilerini ve ithalat KDV’sini halleder ve öder. İngiltere’de bu, HMRC’ye Gümrük Beyannamesi Hizmeti aracılığıyla bir gümrük beyannamesi sunmayı ve malların limandan serbest bırakılmasından önce geçerli vergileri ödemeyi içerir.
CPT’de “adlandırılmış yer” ne anlama gelir?
CPT sözleşmesindeki adlandırılmış yer, satıcının navlun faturasını ödediği varış noktasıdır. Liman, havaalanı, depo veya belirli bir sokak adresi gibi herhangi bir yer olabilir. Satıcının navlun yükümlülüğü adlandırılmış yerde sona erer. Adlandırılmış yer ne kadar spesifik olursa, sınır o kadar net olur, “CPT Felixstowe Konteyner Terminali, İngiltere” “CPT İngiltere”den çok daha nettir ve liman dışındaki karayolu navlunundan kimin sorumlu olacağına dair anlaşmazlıkları önler.
Incoterms’in İngiltere gümrük değerlemesini nasıl etkilediğine dair resmi HMRC rehberi için gov.uk/guidance/customs-valuation adresini ziyaret edin.
This article is part of a learning path — return to explore more topics.
Keep reading
EXW Nedir? EXW (Ex Works), satıcının tek yükümlülüğünün malları kendi tesislerinde, fabrikasında, deposunda veya başka bir belirlenmiş yerde hazır hale getirmesi olduğu bir Incotermdir. Alıcı
İngiltere Ticaret Tercihleri Açıklanıyor: GSP ve DCTS Gelişmekte Olan Ülkelerden Gelen Mallarda İthalat Vergisini Nasıl Azaltır Gelişmekte olan ülkelerden İngiltere’ye mal ithalatı yapıyorsanız, daha az,
OPR Nedir? Dış İşlem Muafiyeti (OPR), işletmelerin ürünleri işlenmek, onarılmak veya üretilmek üzere geçici olarak başka bir ülkeye ihraç etmelerine ve ardından bitmiş ürünleri daha
T1 Transit Belgesi Açıklaması: Nedir ve İngiltere-AB Sevkiyatları İçin Ne Zaman Gereklidir? T1 belgesi nedir? T1 belgesi, henüz gümrükten geçmemiş malların, her sınırdan vergi ödemeden
Gümrük Vergisi Erteleme Hesabı Açıklaması: HMRC ile İthalat Vergisi ve KDV’yi Nasıl Ertelersiniz Son güncelleme: Haziran 2026 İçindekiler Gümrük Vergisi Erteleme Hesabı Nedir? Gümrük Vergisi
Nakliye konteyneri nedir? Bir nakliye konteyneri, deniz, demiryolu veya karayolu ile mal taşımak için üretilmiş standartlaştırılmış bir çelik kutudur. Konteynerler, gemilere istiflenecek, yük boşaltılmadan farklı