Jeśli importujesz towary do Wielkiej Brytanii z krajów rozwijających się, możesz zapłacić niższe, a nawet zerowe cło. Brytyjski System Handlu dla Krajów Rozwijających Się (DCTS) to umożliwia. Zastąpił on starą wersję unijnego Ogólnego Systemu Preferencji (GSP) obowiązującą w Wielkiej Brytanii po Brexicie w 2023 roku i jest obecnie jednym z najbardziej hojnych systemów preferencji handlowych na świecie.
Ten artykuł wyjaśnia, jak to wszystko działa, co musisz zrobić, aby je uzyskać, i co się dzieje, jeśli popełnisz błąd.
Ogólny System Preferencji (GSP): Jednostronne porozumienie handlowe, w ramach którego kraj rozwinięty przyznaje obniżone lub zerowe cła przywozowe na towary pochodzące z krajów rozwijających się, nie oczekując niczego w zamian.
GSP nie jest umową handlową. W przeciwieństwie do umowy o wolnym handlu, nie wymaga negocjacji z krajem beneficjentem. Kraj rozwinięty po prostu decyduje się zaoferować preferencje, a uprawnieni eksporterzy mogą z nich skorzystać.
Światowa Organizacja Handlu (WTO) zezwala na takie jednostronne preferencje na mocy tzw. Klauzuli Umożliwiającej. Większość głównych gospodarek stosuje jakąś formę GSP: USA, UE, Japonia i Wielka Brytania są tego przykładami.
Wielka Brytania miała własną wersję GSP od czasu wprowadzenia unijnego schematu po Brexicie. W 2023 roku Wielka Brytania poszła dalej i uruchomiła DCTS, swój własny, niezależny schemat stworzony dla krajów rozwijających się.
System Handlu dla Krajów Rozwijających Się (DCTS) jest obecnym brytyjskim programem preferencji taryfowych dla krajów rozwijających się i najmniej rozwiniętych. Wszedł w życie 19 czerwca 2023 roku.
DCTS ma na celu wspieranie wzrostu gospodarczego w krajach rozwijających się poprzez zapewnienie ich eksporterom lepszego dostępu do rynku brytyjskiego. W praktyce oznacza to, że importerzy z Wielkiej Brytanii płacą niższe, czasem zerowe, cło importowe przy zakupie towarów z krajów objętych DCTS.
System obejmuje ponad 65 krajów z Afryki Subsaharyjskiej, Azji Południowej, Azji Południowo-Wschodniej i Pacyfiku. Zarządzany jest przez brytyjskie Ministerstwo Biznesu i Handlu.
Aby skorzystać z programu, muszą być spełnione trzy warunki:
Po Brexicie Wielka Brytania początkowo prawie bez zmian przejęła unijny GSP. Oznaczało to, że importerzy z Wielkiej Brytanii działali w ramach systemu zaprojektowanego z myślą o priorytetach UE, a nie Wielkiej Brytanii.
DCTS z 2023 roku zastąpił to przejęcie systemem stworzonym od podstaw. Kluczowe różnice to:
Bardziej hojne obniżki ceł. DCTS obniżył taryfy bardziej niż stary system przejęty z UE, szczególnie w przypadku tekstyliów i produktów rolnych z najmniej rozwiniętych krajów.
Prostsze reguły pochodzenia. DCTS złagodził niektóre wymogi dotyczące pochodzenia, które utrudniały kwalifikację małym eksporterom. Jest to szczególnie istotne w przypadku odzieży i przetworzonej żywności.
Szersze pokrycie krajów. Niektóre kraje, które nie były objęte lub były objęte tylko częściowo starym brytyjskim GSP, są teraz uwzględnione w DCTS.
Trzy jaśniejsze poziomy. DCTS dzieli kraje na trzy poziomy preferencji, z których każdy ma swoje własne stawki celne i warunki. Stary GSP miał podobną strukturę, ale poziomy DCTS są bardziej jasno zdefiniowane.
Krótko mówiąc: DCTS jest hojniejszym i bardziej dostępnym systemem niż jego poprzednik.
DCTS dzieli kwalifikujące się kraje na trzy poziomy. Każdy poziom ma inne stawki celne i kryteria kwalifikacji.
| Poziom | Pełna Nazwa | Kto się kwalifikuje | Stawka celna na większość towarów |
|---|---|---|---|
| LDTS | Ramy dla Krajów Najmniej Rozwiniętych | Kraje z listy ONZ Krajów Najmniej Rozwiniętych (LDC) | 0% na praktycznie wszystkie towary |
| GPS | Ramy Ogólnych Preferencji | Kraje rozwijające się nieujęte w LDTS ani w Poziomie Rozszerzonym | Obniżone, ale nie zerowe |
| Rozszerzony | Ramy Rozszerzonych Preferencji | Kraje przestrzegające standardów pracy, praw człowieka i ochrony środowiska | Dalsze obniżki ponad GPS |
Jest to najbardziej hojny poziom. Kraje zaklasyfikowane jako LDC przez Organizację Narodów Zjednoczonych otrzymują zerowe cło na prawie wszystkie towary importowane do Wielkiej Brytanii. Istnieje bardzo niewiele wyjątków.
Przykłady krajów LDTS: Bangladesz, Kambodża, Etiopia, Mjanma, Tanzania, Uganda, Mozambik, Senegal.
Kraje z poziomu GPS otrzymują obniżone stawki celne, ale niekoniecznie zerowe. Dokładna stawka zależy od kodu towaru.
Ten poziom obejmuje kraje rozwijające się, które nie spełniają klasyfikacji LDC ONZ i nie zakwalifikowały się do preferencji rozszerzonych.
Kraje na poziomie rozszerzonym otrzymują lepsze stawki niż GPS, ale mogą nie osiągnąć zerowej stawki celnej poziomu LDTS. Aby zakwalifikować się do tego poziomu, kraj musi spełnić benchmarki dotyczące praw pracy, ochrony środowiska, dobrego zarządzania i środków antykorupcyjnych.
Przykłady krajów na poziomie rozszerzonym: Ghana, Pakistan, Sri Lanka, Kenia, Wybrzeże Kości Słoniowej.
Nie wszystkie towary z krajów objętych DCTS automatycznie podlegają niższej stawce celnej. Każdy produkt ma swoją własną preferencyjną stawkę wymienioną w brytyjskim Globalnym Taryfie (UK Global Tariff).
Aby dowiedzieć się, czy Twoje towary się kwalifikują:
Niektóre towary są wyłączone z preferencji DCTS niezależnie od ich pochodzenia. Obejmują one niektóre rodzaje broni i amunicji oraz niewielką liczbę wrażliwych produktów rolnych.
W przypadku większości towarów przemysłowych, tekstyliów, odzieży i produktów rolnych z najmniej rozwiniętych krajów, stawka DCTS wynosi 0%.
Reguły pochodzenia to warunki, które musi spełniać produkt, aby być uznanym za „pochodzący” z danego kraju. Jeśli reguły nie są spełnione, nie można ubiegać się o stawkę preferencyjną, nawet jeśli towary zostały wysłane z kraju objętego preferencjami.
W ramach DCTS istnieją dwie główne reguły pochodzenia:
Całkowicie uzyskane: Towary zostały w całości wyprodukowane w kraju beneficjenta. Dotyczy to produktów rolnych, ryb złowionych na wodach tego kraju i wydobywanych tam minerałów.
Wystarczające przetworzenie: Towary zostały wyprodukowane przy użyciu materiałów z innych krajów, ale w kraju beneficjenta przeprowadzono wystarczające prace, aby nadać im nowy charakter. Co stanowi „wystarczające” przetwarzanie, zależy od produktu i jest określone w specyficznych dla produktu regułach DCTS.
DCTS dopuszcza pewien stopień kumulacji. Oznacza to, że materiały z niektórych innych krajów mogą być traktowane tak, jakby pochodziły z kraju eksportującego. Ułatwia to kwalifikację. Na przykład odzież wyprodukowana w Bangladeszu z tkaniny z innego kraju LDC nadal może kwalifikować się jako pochodząca z Bangladeszu.
W niektórych przypadkach dopuszczalna jest również rozszerzona kumulacja, pozwalająca na wliczenie komponentów od partnerów handlowych Wielkiej Brytanii do pochodzenia.
Zawsze poproś swojego dostawcę o dowód pochodzenia przed przybyciem przesyłki. Jeśli dostawca nie może dostarczyć ważnego dowodu pochodzenia, brytyjski urząd celny (HMRC) może odmówić uznania roszczenia o preferencje i obciążyć Cię pełną stawką celną, plus odsetki.
Ubieganie się o preferencje DCTS jest częścią procesu zgłoszenia celnego. Oto jak to działa krok po kroku.
Krok 1: Potwierdź kwalifikowalność. Sprawdź, czy kraj eksportujący znajduje się na liście krajów objętych DCTS i czy Twoje konkretne towary mają preferencyjną stawkę w ramach poziomu tego kraju.
Krok 2: Uzyskaj dowód pochodzenia. Poproś swojego dostawcę o formularz GSP Form A (zwany również Świadectwem Pochodzenia Formularz A) lub oświadczenie REX. Więcej na ten temat w następnej sekcji.
Krok 3: Zadeklaruj preferencje w swoim zgłoszeniu importowym. Kiedy Twój agent celny lub spedytor złoży zgłoszenie importowe w Systemie Zgłoszeń Celnych (Customs Declaration Service – CDS), musi podać poprawny kod preferencyjny. Informuje to HMRC, że ubiegasz się o preferencyjną stawkę DCTS.
Krok 4: Przechowuj swoje dokumenty. HMRC może poprosić o dowód roszczenia o preferencje nawet przez cztery lata. Przechowuj kopie swojego formularza Form A lub oświadczenia REX, faktury handlowej, listu przewozowego i wszelkich innych dokumentów potwierdzających.
Jeśli HMRC przeprowadzi audyt Twoich roszczeń o preferencje i stwierdzi, że zostały one złożone bez ważnych dowodów, wystawi wezwanie do zapłaty nieuiszczonego cła, wraz z odsetkami i potencjalnie karą.
Istnieją dwa akceptowane sposoby, aby dostawca udowodnił, że towary pochodzą z kraju objętego DCTS.
Formularz A to certyfikat papierowy wydawany przez urząd celny lub zatwierdzony organ w kraju eksportującym. Poświadcza, że towary spełniają reguły pochodzenia i kwalifikują się do preferencyjnego traktowania.
Kluczowe punkty dotyczące Formularza A:
Formularz A jest tradycyjną metodą i jest nadal szeroko stosowany, szczególnie przez mniejszych eksporterów.
REX to nowocześniejszy system samooceny. W ramach REX eksporter rejestruje się w swoim krajowym urzędzie i otrzymuje numer REX. Następnie może złożyć oświadczenie o pochodzeniu na swojej fakturze handlowej lub innym dokumencie handlowym. Nie jest potrzebny osobny certyfikat.
Oświadczenie REX na fakturze dostawcy wygląda mniej więcej tak:
„Eksporter produktów objętych niniejszym dokumentem oświadcza, że, o ile nie zaznaczono inaczej, produkty te mają pochodzenie preferencyjne z [nazwa kraju].”
Oświadczenia REX mogą obejmować wiele przesyłek w określonym okresie (zwykle do 12 miesięcy), co czyni je znacznie bardziej efektywnymi w przypadku stałych relacji z dostawcami.
Który wybrać? Dla stałych dostawców z regularnymi przesyłkami, REX jest bardziej praktyczny. Dla jednorazowych lub okazjonalnych zamówień od mniejszych dostawców, Formularz A może być łatwiejszy do uzyskania.
Przed Brexitem importerzy z Wielkiej Brytanii automatycznie korzystali z unijnego GSP. Dotyczył on wszystkich państw członkowskich UE. Po wyjściu z UE w dniu 31 stycznia 2020 roku, Wielka Brytania potrzebowała własnego systemu preferencji taryfowych.
Początkowo Wielka Brytania po prostu przejęła unijny schemat. Działało to jako tymczasowe rozwiązanie, ale oznaczało, że Wielka Brytania działała w ramach systemu zaprojektowanego z myślą o interesach UE. Wielka Brytania nie miała wpływu na jego strukturę.
DCTS, uruchomiony w 2023 roku, stanowi pierwszą w pełni niezależną politykę handlową Wielkiej Brytanii. Odzwierciedla on priorytety Wielkiej Brytanii: pogłębianie więzi handlowych z krajami Wspólnoty Narodów, wspieranie Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ i zapewnienie importerom z Wielkiej Brytanii dostępu do tańszych towarów z rynków rozwijających się.
Jedna ważna różnica w porównaniu z systemem UE: kwalifikowalność niektórych krajów jest inna. Kraje, które zostały wykluczone z unijnego GSP (ponieważ stały się zbyt zamożne lub podpisały umowy o wolnym handlu z UE), nadal mogą być objęte brytyjskim DCTS i odwrotnie. Zawsze sprawdzaj aktualną listę krajów objętych DCTS, zamiast zakładać, że obowiązują reguły unijnego GSP.
Wielka Brytania zachowuje również prawo do zawieszenia lub wycofania preferencji DCTS, jeśli kraj nie spełni standardów zarządzania, praw człowieka lub pracy. Miało to miejsce w przeszłości w ramach starego GSP i może mieć miejsce również w ramach DCTS.
DCTS obejmuje ponad 65 krajów. Oto wybór znanych krajów objętych programem i ich poziomu w momencie pisania:
LDTS (Ramy dla Krajów Najmniej Rozwiniętych):
Bangladesz, Kambodża, Etiopia, Mjanma, Tanzania, Uganda, Mozambik, Senegal, Nepal, Malawi, Mali, Niger, Rwanda, Sierra Leone, Somalia, Sudan Południowy, Sudan, Togo, Zambia, Afganistan, Burkina Faso, Burundi, Republika Środkowoafrykańska, Czad, Demokratyczna Republika Konga, Dżibuti, Erytrea, Gambia, Gwinea, Gwinea-Bissau, Haiti, Kiribati, Laos, Lesotho, Liberia, Madagaskar, Mauretania, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Wyspy Salomona, Timor Wschodni, Tuvalu, Vanuatu, Jemen.
GPS (Ramy Ogólnych Preferencji):
Boliwia, Republika Zielonego Przylądka, Kongo, Wyspy Cooka, Egipt, Salwador, Eswatini, Honduras, Indie, Indonezja, Jordania, Mongolia, Maroko, Namibia, Nikaragua, Nigeria, Filipiny, RPA, Tunezja, Ukraina, Wietnam, Zimbabwe.
Ramy Rozszerzonych Preferencji:
Kamerun, Wybrzeże Kości Słoniowej, Ghana, Kenia, Pakistan, Sri Lanka.
Uwaga: Ta lista może ulec zmianie. Zawsze weryfikuj informacje z oficjalną listą krajów objętych brytyjskim DCTS na stronie rządu Wielkiej Brytanii przed złożeniem wniosku.
Nowi importerzy popełniają te same błędy wielokrotnie. Oto najczęstsze z nich, których należy unikać.
1. Zakładanie, że wszystkie towary z kwalifikującego się kraju są wolne od cła.
Kraj musi być objęty preferencjami ORAZ konkretny kod towaru musi mieć preferencyjną stawkę w ramach DCTS. Niektóre towary są wykluczone.
2. Zapominanie o uzyskaniu dowodu pochodzenia przed przybyciem towarów.
Nie można uzyskać ważnego formularza Form A po odprawie celnej przesyłki. Jeśli Twój dostawca go nie dostarczył, zapłacisz pełne cło.
3. Używanie przeterminowanego lub nieprawidłowo wypełnionego formularza Form A.
Formularz A wystawiony ponad 10 miesięcy przed prezentacją lub zawierający brakujące pola zostanie odrzucony przez HMRC.
4. Niesprawdzanie, czy towary spełniają reguły pochodzenia.
Tylko dlatego, że towary zostały wysłane z Bangladeszu, nie oznacza, że pochodzą z Bangladeszu. Jeśli materiały i przetwarzanie nie spełniają reguł, preferencje nie mogą zostać zastosowane.
5. Stosowanie reguł unijnego GSP zamiast reguł brytyjskiego DCTS.
Po Brexicie schematy Wielkiej Brytanii i UE różnią się. Niektóre reguły pochodzenia, kwalifikowalność krajów i postanowienia dotyczące kumulacji nie są takie same. Zawsze korzystaj z reguł brytyjskiego DCTS.
6. Niewystarczające przechowywanie dokumentacji.
HMRC może przeprowadzać audyt roszczeń o preferencje nawet przez cztery lata po imporcie. Jeśli nie będziesz w stanie przedstawić dowodu pochodzenia, będziesz odpowiedzialny za cło.
Jamie pracuje jako koordynator ds. wysyłek w brytyjskiej firmie odzieżowej. Firma importuje bawełniane T-shirty z Bangladeszu: 5000 sztuk po 4 funty za sztukę, co daje łączną wartość celną 20 000 funtów.
Standardowa stawka celna (MFN) dla bawełnianych T-shirtów w brytyjskim taryfie wynosi 12%. Bez żadnych preferencji firma zapłaciłaby:
20 000 funtów × 12% = 2400 funtów cła importowego
Bangladesz znajduje się w poziomie LDTS brytyjskiego DCTS. Bawełniane T-shirty z najmniej rozwiniętych krajów podlegają stawce DCTS 0%.
Firma Jamiego dostarcza agentowi celnemu ważne oświadczenie REX od bangladeskiego dostawcy. Agent celny wprowadza kod preferencyjny DCTS w zgłoszeniu celnym.
Faktura celna: 0 funtów.
Oznacza to oszczędność 2400 funtów na jednej przesyłce. W przypadku firmy importującej 20 przesyłek rocznie o podobnej wartości, daje to 48 000 funtów rocznych oszczędności na cłach, pieniędzy, które trafiają z powrotem do firmy, zamiast do HMRC.
Jedyny wymóg: T-shirty muszą rzeczywiście pochodzić z Bangladeszu (tj. tkanina została tam wycięta i zszyta), a oświadczenie REX musi być ważne i poprawnie sformułowane.
P: Czy GSP to to samo co DCTS?
Nie do końca. GSP (Generalised System of Preferences) to globalne określenie tego typu preferencyjnego systemu handlowego. Brytyjski DCTS to specyficzna wersja GSP Wielkiej Brytanii. Kiedy ludzie w Wielkiej Brytanii mówią o GSP, zwykle mają na myśli DCTS lub jego poprzednika.
P: Czy mogę nadal używać Formularza GSP A w ramach DCTS?
Tak. Formularz A (Świadectwo Pochodzenia Formularz A) jest nadal ważnym dokumentem potwierdzającym pochodzenie w ramach brytyjskiego DCTS. Musi być tylko poprawnie wydany przez organ kraju eksportującego.
P: Co jeśli mój dostawca nie może dostarczyć Formularza A ani oświadczenia REX?
Bez ważnego dowodu pochodzenia nie można ubiegać się o preferencyjną stawkę celną. Będziesz musiał zapłacić pełną stawkę MFN (Najbardziej Uprzywilejowanego Narodu). Niektórzy importerzy decydują się zapłacić pełną stawkę, a następnie ubiegać się o zwrot (tzw. roszczenie C285), jeśli później uzyskają dowód pochodzenia, ale nie zawsze jest to możliwe i jest to obciążające administracyjnie.
P: Czy DCTS dotyczy towarów tranzytowych przez trzeci kraj?
Może, ale tylko jeśli towary nie zostały znacząco przetworzone w kraju tranzytu i oryginalny dowód pochodzenia jest ważny. Tranzyt przez kraj nieobjęty DCTS nie unieważnia automatycznie preferencji, ale dokumentacja celna musi jasno potwierdzać roszczenie o pochodzenie.
P: Jak DCTS współdziała z brytyjskimi umowami o wolnym handlu?
Jeśli kraj posiada umowę o wolnym handlu z Wielką Brytanią (np. Indie, po wejściu w życie umowy Wielka Brytania-Indie), stawka wynikająca z umowy o wolnym handlu będzie zazwyczaj obowiązywać zamiast stawki DCTS. Należy zawsze porównać stawki i zastosować tę, która jest korzystniejsza. Nie można ubiegać się o obie jednocześnie.
P: Co to jest kod preferencyjny i co wpisuje się w zgłoszeniu celnym?
Kod preferencyjny to czterocyfrowy kod wprowadzany w brytyjskim zgłoszeniu celnym (w Customs Declaration Service), aby wskazać, że ubiegasz się o preferencyjną stawkę celną. W przypadku roszczeń DCTS Twój agent celny będzie znał poprawny kod. Zawsze potwierdzaj z agentem, że jest on świadomy roszczenia DCTS.
P: Czy Wielka Brytania może wycofać preferencje DCTS z kraju?
Tak. Rząd Wielkiej Brytanii może zawiesić lub wycofać preferencje DCTS, jeśli kraj nie spełni warunków dotyczących praw człowieka, standardów pracy, zobowiązań środowiskowych lub dobrego zarządzania. Może również stopniowo wykluczyć kraj z systemu, jeśli rozwinie się on do punktu, w którym preferencje nie są już uważane za potrzebne.
P: Czy usługi są objęte DCTS?
Nie. DCTS dotyczy wyłącznie towarów fizycznych. Zmniejsza cła importowe na produkty. Handel usługami regulowany jest przez odrębne umowy.
Ten artykuł ma charakter edukacyjny. Stawki taryfowe, kwalifikowalność krajów i zasady systemu regularnie się zmieniają. Zawsze weryfikuj aktualne stawki i kwalifikowalność w UK Trade Tariff na stronie trade-tariff.service.gov.uk oraz w oficjalnych wskazówkach DCTS na GOV.UK przed podjęciem decyzji o imporcie.
This article is part of a learning path — return to explore more topics.
Keep reading
Lista pakowania wyjaśniona: co to jest, co zawierać i dlaczego celnicy jej potrzebują Spis treści Co to jest lista pakowania? Lista pakowania vs faktura handlowa.
Wyjaśnienie ulgi w tranzycie celnym (IPR): Jak zawiesić cło importowe na towary, które przetwarzasz i ponownie eksportujesz Czym jest IPR? Ulga w tranzycie celnym (IPR
Wyjaśnienie procedury celnej eksportowej: co brytyjscy eksporterzy muszą zrobić przed wyjazdem towarów z kraju Co to jest zezwolenie celne na eksport? Zezwolenie celne na eksport
Wyjaśnienie Incoterm DDU (Delivered Duty Unpaid) — i dlaczego zastąpił go DAP Co to jest DDU? DDU, Delivered Duty Unpaid, był Incotermem w ramach zasad
Wyjaśnienie kosztu docelowego: jak obliczyć prawdziwy koszt importu towarów do Wielkiej Brytanii Co to jest koszt docelowy? Koszt docelowy to całkowity koszt dostarczenia produktu z
Co to jest DAP? DAP, Delivered at Place, to Incoterm, w którym sprzedający dostarcza towary do wskazanej miejscowości docelowej, gotowe do rozładunku, ale bez ich